1
00:00:23,505 --> 00:00:27,047
<i>Arribat a la fin de ma vida</i>
<i>d'un paure pecaire...</i>

2
00:00:27,214 --> 00:00:29,214
<i>ara grin...</i>

3
00:00:29,381 --> 00:00:32,797
<i>Me prepari per partir</i>
<i>sus aquel pergamin, testimoniatge...</i>

4
00:00:32,964 --> 00:00:37,797
<i>fachs admirables e terribles als quals</i>
<i>Testimòni dins ma joventut...</i>

5
00:00:37,964 --> 00:00:43,797
<i>devèrs la fin de l’annada de Grècia 1327.</i>

6
00:00:43,964 --> 00:00:46,922
<i>Dieu m'autreja</i>
<i>saviesa e gràcia...</i>

7
00:00:47,089 --> 00:00:50,838
<i>èstre lo testimòni transparent</i>
<i>eveniments que se debanèron...</i>

8
00:00:51,005 --> 00:00:55,089
<i>dins una abadiá isolada,</i>
<i>dins la partida mai escura del nòrd d'Itàlia.</i>

9
00:00:55,256 --> 00:00:59,880
<i>Una abadiá que encara uèi,</i>
<i>sembla...</i>

10
00:01:00,047 --> 00:01:03,797
<i>piós e caritatiu</i>
<i>per gardar lo nom silenciós.</i>

11
00:01:16,964 --> 00:01:21,672
LO NOM DE LA ROSA

12
00:03:36,036 --> 00:03:40,463
<i>Que ma man tremole pas</i>
<i>coma revivi lo passat...</i>

13
00:03:40,630 --> 00:03:44,714
<i>e que reviscola</i>
<i>çò qu'oprimissiá mon còr...</i>

14
00:03:44,880 --> 00:03:47,714
<i>quand traversèrem</i>
<i>los murs.</i>

15
00:04:23,588 --> 00:04:26,547
Li devèm dire?

16
00:04:27,964 --> 00:04:30,338
Non.

17
00:04:30,505 --> 00:04:32,964
Cercarà
de marrits biaisses.

18
00:04:33,131 --> 00:04:35,006
Mas...

19
00:04:35,172 --> 00:04:39,982
se s'assabentava...
per el meteis?

20
00:04:40,243 --> 00:04:44,255
Lo sobreestimas...
Messer l'Abat.

21
00:04:44,422 --> 00:04:49,231
Sonque una autoritat es capabla
per enquestar aqueste tipe de matèria:

22
00:04:50,630 --> 00:04:54,047
la Santa Inquisicion.

23
00:04:59,630 --> 00:05:03,649
Quina es vòstra opinion,
Venerable Jorge?

24
00:05:05,422 --> 00:05:07,380
Cars fraires...

25
00:05:07,547 --> 00:05:11,857
yo laisso las cosas d aquest mont .
 � òmes mai joves.

26
00:05:27,089 --> 00:05:29,089
Adso?

27
00:05:29,255 --> 00:05:32,006
- Òc, Mèstre?
- Per dominar la natura...

28
00:05:32,171 --> 00:05:35,463
aprenem d'en primièr a l'obesir.

29
00:05:36,006 --> 00:05:39,171
Tornada a l'esplanada,
anatz a l'entorn de l'edifici a esquèrra...

30
00:05:39,338 --> 00:05:43,171
dintra dins la cort drecha.
Trobaretz l'endrech que vos cal.

31
00:05:43,338 --> 00:05:45,463
Darrièr la tresena arcada.

32
00:05:54,297 --> 00:05:57,089
Mas as dich
jamai estat aicí!

33
00:05:57,255 --> 00:06:01,505
Quand arribèri, vegèri un fraire
que i anèt en tota pressa.

34
00:06:01,672 --> 00:06:04,755
Ai remarcat que sortiguèt
mai lentament...

35
00:06:04,922 --> 00:06:08,024
semblant calm.

36
00:06:10,089 --> 00:06:13,006
Mercés, Mèstre.

37
00:06:53,006 --> 00:06:57,088
Al nom dels benedictins,
Soi fòrça onorat de vos aculhir...

38
00:06:57,255 --> 00:07:01,881
vos e vòstres fraires franciscans,
dins nòstra abadiá.

39
00:07:09,547 --> 00:07:13,380
Los autres delegats
son arribats?

40
00:07:13,547 --> 00:07:17,255
Ubertin de Casale,
pendent qualques setmanas.

41
00:07:17,422 --> 00:07:20,314
Los autres i seràn deman.

42
00:07:23,464 --> 00:07:28,006
Aquel long viatge
vos deu aver esgotat?

43
00:07:28,172 --> 00:07:29,881
Non...

44
00:07:30,047 --> 00:07:32,106
pas particularament.

45
00:07:33,338 --> 00:07:36,881
Tu... as pas besonh de res?

46
00:07:37,046 --> 00:07:39,505
Non, mercés.

47
00:07:39,672 --> 00:07:41,964
Alara...

48
00:07:42,130 --> 00:07:46,273
doncas, la patz siá amb vos.

49
00:07:51,006 --> 00:07:55,314
Me fa pena de veire aquela
de vòstres fraires es estat remembrat a Dieu.

50
00:08:04,046 --> 00:08:06,231
Òc, una pèrda tragica.

51
00:08:06,493 --> 00:08:09,630
Lo fraire Adelme èra
un de nòstres melhors marcadors.

52
00:08:09,797 --> 00:08:12,297
- Adelmo d'Otranto?
- Lo coneissiás?

53
00:08:12,464 --> 00:08:15,547
Non, mas o sabiái
e admirèri son trabalh.

54
00:08:15,714 --> 00:08:18,797
Son umor
e sos imatges comics...

55
00:08:18,964 --> 00:08:21,380
bordat a la lista negra.

56
00:08:21,547 --> 00:08:24,297
- Mas èra plan jove?
- Òc...

57
00:08:24,464 --> 00:08:26,732
òc, fòrça jove.

58
00:08:27,422 --> 00:08:31,005
- Un accident, sens dobte?
- Òc...

59
00:08:31,172 --> 00:08:34,065
òc, coma o disètz,
un accident.

60
00:08:35,881 --> 00:08:38,023
Bon, es a dire...

61
00:08:44,422 --> 00:08:47,297
Fraire Guillaume...

62
00:08:47,464 --> 00:08:49,964
te pòdi parlar francament?

63
00:08:50,130 --> 00:08:53,481
Semblatz fòrça envejós de o far.

64
00:08:53,743 --> 00:08:56,130
Quand aprenguèri
vòstra venguda a l'abadiá...

65
00:08:56,297 --> 00:08:59,338
I vegèri una responsa a mas pregàrias.

66
00:08:59,505 --> 00:09:03,797
Aquí, me diguèri, es un òme que
coneis los torns e viradas de l'alma umana...

67
00:09:03,963 --> 00:09:06,774
coma los complòts del Malhum.

68
00:09:07,589 --> 00:09:10,380
La mòrt del fraire Adelme
provoquèt un prigond...

69
00:09:10,589 --> 00:09:13,756
malaise dins l'esperit
de ma comunautat.

70
00:09:16,756 --> 00:09:18,922
Mon novici, Adso...

71
00:09:19,088 --> 00:09:23,881
filh jove
de baron Melk.

72
00:09:24,088 --> 00:09:27,231
Mercés de contunhar.

73
00:09:28,339 --> 00:09:31,130
Trobèrem lo còrs
après una tempèsta de grèla...

74
00:09:31,297 --> 00:09:35,922
orriblament mutilat, esclafat sus
una ròca, al pè de la torre...

75
00:09:36,088 --> 00:09:39,356
jos una fenèstra qu'èra...

76
00:09:39,618 --> 00:09:41,231
cossí dire?

77
00:09:41,672 --> 00:09:44,231
- Qui èra...
- Qu'èra barrat.

78
00:09:44,756 --> 00:09:48,213
- Te l'avèm dich?
- Dobrir...

79
00:09:48,380 --> 00:09:51,732
auriás pas parlat de
malaise esperital mas d'un accident.

80
00:09:52,130 --> 00:09:54,213
Fraire Guillaume...

81
00:09:54,380 --> 00:09:57,589
podèm pas
dobrir aquesta fenèstra...

82
00:09:57,756 --> 00:09:59,815
la fenèstra èra pas trencada...

83
00:10:00,213 --> 00:10:03,047
e podèm pas tanpauc
accedir al teulat.

84
00:10:03,213 --> 00:10:05,380
Vesi.

85
00:10:05,547 --> 00:10:08,339
E dins l'abséncia
explicacion naturala...

86
00:10:08,505 --> 00:10:13,714
l'abadiá sospècha
la preséncia del subrenatural.

87
00:10:13,881 --> 00:10:15,963
Es per aquò
Ai besonh de conselh...

88
00:10:16,130 --> 00:10:19,756
d'un òme destre .
coma sètz...

89
00:10:19,921 --> 00:10:22,963
abil a desmascarar...

90
00:10:23,130 --> 00:10:25,963
e plan prudent,
se s'aplica...

91
00:10:26,130 --> 00:10:29,047
per... amagar...

92
00:10:29,213 --> 00:10:32,255
abans l'arribada
de la Delegacion Papal.

93
00:10:32,422 --> 00:10:36,005
M'en fau pas pus
tals afars.

94
00:10:36,172 --> 00:10:41,356
Soi infinidament repugnant
per vos metre mon dilèma...

95
00:10:42,547 --> 00:10:46,130
mas levat qu'arribi
per calmar mos monges...

96
00:10:46,297 --> 00:10:51,505
Ai pas d'autra causida
que de far apèl a l'Inquisicion.

97
00:11:15,547 --> 00:11:18,065
Adso!

98
00:11:26,756 --> 00:11:29,797
Aquí,
es Ubertin de Casale...

99
00:11:29,963 --> 00:11:34,255
una de las grandes guias espirituales
de nòstre Òrdre.

100
00:11:34,589 --> 00:11:36,797
Anem.

101
00:11:49,130 --> 00:11:52,047
Fòrça lo veneran
coma un sant...

102
00:11:52,214 --> 00:11:54,880
mas d'autres l'aurián
cremat coma un erètge.

103
00:11:55,047 --> 00:11:59,255
Son libre sus la pauretat del clergat
es pas la Bíblia, al Palais del Papa...

104
00:11:59,422 --> 00:12:01,690
donc viu coma un escartat.

105
00:12:04,838 --> 00:12:08,130
Camaradas franciscans...

106
00:12:08,297 --> 00:12:13,589
daissatz... aqueles luòcs...
sus plaça!

107
00:12:13,756 --> 00:12:17,172
Lo Diable s'amaga dins l'abadiá!

108
00:12:17,339 --> 00:12:19,088
Ubertin...

109
00:12:19,255 --> 00:12:21,796
Es Guilhèm...

110
00:12:21,963 --> 00:12:25,047
Guilhèm de Baskerville.

111
00:12:25,214 --> 00:12:27,796
Guilhèm?

112
00:12:33,922 --> 00:12:37,547
Guilhèm... es mòrt!

113
00:12:46,214 --> 00:12:49,755
Guilhèm, mon filh!

114
00:12:49,922 --> 00:12:51,648
Perdonatz-me...

115
00:12:52,255 --> 00:12:56,838
mas vos perdèrem de vista
dempuèi tant de temps!

116
00:12:57,005 --> 00:12:59,963
Faguèri tot
per me far oblidar.

117
00:13:00,297 --> 00:13:02,506
Tanlèu que sabèm
vòstres problèmas...

118
00:13:02,672 --> 00:13:06,107
Demandèri a nòstra Verge
un miracle.

119
00:13:06,506 --> 00:13:10,755
Vòstras pregàrias son doncas estadas respondudas.

120
00:13:10,922 --> 00:13:13,606
Mon jove novici,
Adso de Melk.

121
00:13:13,867 --> 00:13:18,314
Son paire me confièt
son educacion e sa tutèla.

122
00:13:21,909 --> 00:13:23,631
Fasètz-lo partir d'aquí sul còp!

123
00:13:23,797 --> 00:13:28,649
Vos an pas dich que lo Diable
defendre de polidas joves?

124
00:13:32,506 --> 00:13:35,755
I aviá quicòm...

125
00:13:35,922 --> 00:13:38,214
femenin...

126
00:13:38,380 --> 00:13:42,422
alara quicòm...
diabolic...

127
00:13:42,589 --> 00:13:45,963
a aquel jove fraire
que moriguèt.

128
00:13:46,130 --> 00:13:50,506
Aviá los uèlhs d'una gojata...

129
00:13:50,671 --> 00:13:55,339
qui cèrca de negòcis
amb lo Diable.

130
00:13:56,755 --> 00:13:58,814
Atencion a aqueste luòc.

131
00:13:59,422 --> 00:14:03,464
La Bèstia es encara demest nosautres.

132
00:14:03,631 --> 00:14:08,631
O senti... dins aqueste moment,
just aquí...

133
00:14:09,297 --> 00:14:12,963
dins aqueles murs!

134
00:14:13,130 --> 00:14:16,047
Ai paur, Guillaume...

135
00:14:16,214 --> 00:14:18,922
per tu, per ieu...

136
00:14:19,089 --> 00:14:22,297
pel resultat d'aquela reünion.

137
00:14:23,713 --> 00:14:25,631
Ò, mon filh...

138
00:14:25,797 --> 00:14:29,880
Dins quines tempses vivèm!

139
00:14:32,130 --> 00:14:35,797
Mas... fasèm pas paur...

140
00:14:35,963 --> 00:14:39,589
nòstre jove amic.

141
00:14:43,255 --> 00:14:46,647
Es polida, non?

142
00:14:48,963 --> 00:14:51,630
Quand una femna...

143
00:14:51,797 --> 00:14:55,339
per natura tan pervèrsa...

144
00:14:55,506 --> 00:14:59,506
ven sublim
per sa santetat...

145
00:14:59,672 --> 00:15:04,648
pòt alara èsser la mai nòbla
veïcul de gràcia.

146
00:15:06,880 --> 00:15:11,880
<i>De pits fòrça polits</i>

147
00:15:12,630 --> 00:15:15,772
<i>leugièrament proeminent.</i>

148
00:15:24,630 --> 00:15:27,880
- Aquel endrech m'agrada pas.
- Vertadièrament ?

149
00:15:28,047 --> 00:15:32,381
Lo tròbi
fòrça estimulant. Anem.

150
00:15:34,547 --> 00:15:37,381
Adso, nos daissam pas
influéncia...

151
00:15:37,547 --> 00:15:40,713
per aquelas fòlas rumors d'Anticrist.

152
00:15:40,880 --> 00:15:43,838
Fasèm a la plaça
trabalhar nòstres esperits...

153
00:15:44,005 --> 00:15:47,023
e ensajarem de resòlvre
aquel enigma fascinant.

154
00:15:49,588 --> 00:15:52,005
<i>Per ço que nos donas</i>
<i>sus tèrra...</i>

155
00:15:52,172 --> 00:15:55,588
<i>seretz tornat cent còps</i>
<i>en paradís.</i>

156
00:15:59,797 --> 00:16:02,797
<i>Mon Mèstre fasiá fisança en Aristòtel,</i>
<i>als filosòfs grècs…</i>

157
00:16:02,964 --> 00:16:07,214
<i>e a son pròpri e fòrça notable</i>
<i>sens de la logica.</i>

158
00:16:07,381 --> 00:16:13,381
<i>Alas, mas paurs èran pas puras</i>
<i>fantasias de mi imaginacion juvenil.</i>

159
00:16:13,546 --> 00:16:17,880
Fin escura per
un marcador tan genial.

160
00:16:35,588 --> 00:16:39,231
Una autra donacion desinteressada
de la Glèisa a sos paures.

161
00:16:41,243 --> 00:16:44,130
Digatz-me, e s'èra pas tombat
d'aquesta tor...

162
00:16:44,297 --> 00:16:49,630
mas d'ailà e puèi,
son còs rodèt fins aquí?

163
00:16:49,880 --> 00:16:52,172
Adso?

164
00:16:53,505 --> 00:16:56,231
Pas mai besonh del Diable, alara.

165
00:17:12,922 --> 00:17:16,022
Òc... mai de sang.

166
00:17:16,505 --> 00:17:19,773
Es d'aquí que tombèt.
Sautèt!

167
00:17:22,880 --> 00:17:25,297
M'escotas?

168
00:17:25,463 --> 00:17:28,505
Òc... sautèt.

169
00:17:28,964 --> 00:17:33,214
Sautat? Volètz dire
que se suicidèt?

170
00:17:33,422 --> 00:17:37,398
Òc ! Autrament, perqué montar ailà?
de nuèch, al mitan d'una tempèsta de grèla?

171
00:17:37,659 --> 00:17:42,256
- De segur pas per remirar lo païsatge!
- Non... mas benlèu...

172
00:17:42,422 --> 00:17:44,148
Qualqu'un l'a assassinat?

173
00:17:44,410 --> 00:17:47,505
E auriá agut de mal a tornar montar
lo còrs al naut de la torre?

174
00:17:47,672 --> 00:17:51,755
Mentre que seriá estat tan aisit de
lo mandar a travèrs de la trapèla d'almòinas?

175
00:17:51,922 --> 00:17:54,315
Non, mon estimat Adso.

176
00:17:55,130 --> 00:17:57,939
Es... elementari.

177
00:18:01,089 --> 00:18:03,339
Suicidi?

178
00:18:03,505 --> 00:18:05,505
Cresètz qu'aquò...

179
00:18:05,672 --> 00:18:09,172
es aquò un luòc abandonat per Dieu?

180
00:18:09,339 --> 00:18:14,089
Ne coneissètz un sol ont Dieu
jamai sentit a l'ostal amb El?

181
00:18:17,421 --> 00:18:20,357
<i>Loam lo Totpoderós...</i>

182
00:18:20,618 --> 00:18:25,880
qu'i a pas cap de rason de sospièchar lo
preséncia d'un esperit marrit entre nosautres...

183
00:18:26,047 --> 00:18:31,131
si el es en aquest mont .
o un autre.

184
00:18:31,880 --> 00:18:34,880
Louam nostre Senhor
qu'aquela reünion...

185
00:18:35,047 --> 00:18:37,856
qu'avèm l'onor d'aculhir...

186
00:18:38,839 --> 00:18:43,647
pòt ara se debanar
sens ombra de paur.

187
00:18:46,256 --> 00:18:50,839
E laudem dio que trames nos .
Fraire Guilhèm de Baskerville...

188
00:18:51,005 --> 00:18:54,172
que son experiéncia,
pendent una carga precedenta...

189
00:18:54,339 --> 00:18:57,940
e mai se ne paguèt car...

190
00:18:58,202 --> 00:19:01,398
sèm estats aicí
de tal ajuda.

191
00:19:01,660 --> 00:19:05,273
Que la serenitat e la patz...

192
00:19:05,755 --> 00:19:10,797
regnatz de nòu
dins nòstres còrs.

193
00:19:29,755 --> 00:19:32,547
<i>Un monge deu gardar</i>
<i>silenci...</i>

194
00:19:40,714 --> 00:19:45,005
<i>levat se questionat.</i>

195
00:19:46,839 --> 00:19:49,564
<i>Un monge deu pas rire...</i>

196
00:19:50,297 --> 00:19:54,880
<i>perque sonque ritz...</i>

197
00:19:55,880 --> 00:20:01,256
<i>lo dròlle.</i>

198
00:20:12,964 --> 00:20:15,505
Mèstre?

199
00:20:20,463 --> 00:20:24,463
Se pòdi... me permetre,
de qué...

200
00:20:24,630 --> 00:20:26,880
carga car pagada...

201
00:20:27,047 --> 00:20:29,964
Parlava l'Abat?

202
00:20:30,131 --> 00:20:32,880
Avètz pas
totjorn estat un monge?

203
00:20:33,047 --> 00:20:36,755
Quitament los monges
aver un passat, Adso.

204
00:20:37,880 --> 00:20:39,880
Ara ensajatz de dormir.

205
00:20:40,047 --> 00:20:42,338
Mas ieu...

206
00:20:43,422 --> 00:20:46,172
Òc, Mèstre.

207
00:20:51,422 --> 00:20:57,964
<i>"granda saviesa,</i>
<i>granda dolor...</i>

208
00:20:58,131 --> 00:21:04,797
<i>car es aumentada,</i>
<i>aumentat lo dòl."</i>

209
00:24:13,867 --> 00:24:18,172
Aquesta, vos concedi,
se suicidèt pas.

210
00:24:49,922 --> 00:24:52,356
- Aiga!
- Lo traductor grèc!

211
00:25:03,964 --> 00:25:05,839
Es ma fauta.

212
00:25:06,005 --> 00:25:09,505
Sens mon ardor de me satisfar
de vòstra explicacion...

213
00:25:09,672 --> 00:25:11,480
aquesta segonda tragèdia
èra evitable.

214
00:25:11,742 --> 00:25:15,814
Messer l'Abat, demòri cert que
Lo fraire Adelme se tuèt.

215
00:25:16,075 --> 00:25:19,005
- Per çò qu'es de saber...
- Grèla.

216
00:25:19,172 --> 00:25:23,898
Quant a se aquesta mòrt
es ligat a l'autre...

217
00:25:24,159 --> 00:25:26,172
... après la grèla.

218
00:25:26,338 --> 00:25:28,839
a la segonda trompeta...

219
00:25:29,005 --> 00:25:33,505
la mar... venguèt de sang...

220
00:25:33,672 --> 00:25:36,255
e veire...

221
00:25:36,422 --> 00:25:39,922
lo sang es aquí!

222
00:25:40,088 --> 00:25:43,505
- La profecia de l'Apocalipsi!
- a la tresena trompeta.

223
00:25:43,672 --> 00:25:46,881
Una estela incandescenta...

224
00:25:47,047 --> 00:25:51,547
tombarà dins de cascadas d'aiga.

225
00:25:51,714 --> 00:25:54,939
Gastatz pas
los sèt darrièrs jorns!

226
00:26:10,088 --> 00:26:13,464
Tija de bistort repetit,
per la diarrèa.

227
00:26:13,630 --> 00:26:15,339
Per çò qu'es de las cebas...

228
00:26:15,505 --> 00:26:18,881
administrat en pichonas quantitats,
caud e umid...

229
00:26:19,047 --> 00:26:22,464
prolongan la ereccion...

230
00:26:22,630 --> 00:26:26,839
d'aquels que non an parlat .
nòstres desirs, de segur.

231
00:26:38,963 --> 00:26:40,797
Avètz,
dins fòrça cases...

232
00:26:40,963 --> 00:26:45,631
utilizacion de l'arsenic,
Fraire Severin?

233
00:26:45,797 --> 00:26:50,814
Òc, de segur. Es un remèdi poderós
trastorns nerviós...

234
00:26:51,422 --> 00:26:53,938
mesclat, e en dòsis bassas.

235
00:26:54,756 --> 00:26:57,773
E en dòsis... mens feblas?

236
00:26:59,589 --> 00:27:01,880
Mòrt.

237
00:27:10,339 --> 00:27:13,213
Quina foncion
ocupat aquel òme?

238
00:27:13,380 --> 00:27:16,339
Èra
nòstre melhor traductor grèc.

239
00:27:16,505 --> 00:27:19,547
Se consacrèt
a las òbras d’Aristòtel.

240
00:27:19,714 --> 00:27:22,648
èra un amic
bèla Adelme?

241
00:27:22,909 --> 00:27:26,355
Òc. Trabalhèron
amassa dins lo scriptòri.

242
00:27:26,756 --> 00:27:31,213
Mas en tota fraternitat,
comprenètz, pas coma...

243
00:27:31,380 --> 00:27:35,547
La carn pot esser tentada .
segon l'òrdre de la natura...

244
00:27:35,714 --> 00:27:38,339
o lo contrari de la natura.

245
00:27:38,505 --> 00:27:40,980
Èran pas
d'aquesta tendéncia...

246
00:27:41,242 --> 00:27:43,963
se me seguissètz.

247
00:29:23,755 --> 00:29:25,880
<i>Penitenciagitis.</i>

248
00:29:36,464 --> 00:29:39,063
<i>Avètz dich penitenziagite!</i>

249
00:30:11,214 --> 00:30:13,005
Mèstre...

250
00:30:13,172 --> 00:30:15,713
quina lenga parlava?

251
00:30:15,880 --> 00:30:19,963
Tot... e cap.

252
00:30:20,130 --> 00:30:24,005
E... qual èra aquel mot?
que repetètz totes dos?

253
00:30:24,172 --> 00:30:26,797
<i>Penitenciagitis.</i>

254
00:30:26,963 --> 00:30:30,922
- Qué vòl dire?
- Que lo bocin sens dobte...

255
00:30:31,089 --> 00:30:33,713
Èra un eretic un còp.

256
00:30:34,255 --> 00:30:38,214
<i>Penitenciagita èra lo crit</i>
ponch de rassemblament dels Dolcinians.

257
00:30:38,381 --> 00:30:41,631
Dolcinians...
qui èran, Mèstre?

258
00:30:41,797 --> 00:30:44,631
Aquilh que creseron .
dins la pauretat de Crist.

259
00:30:44,797 --> 00:30:46,797
Coma nosautes, Franciscans.

260
00:30:46,963 --> 00:30:49,631
Levat que volián
tot lo monde paure.

261
00:30:49,797 --> 00:30:52,838
Alara massacrèron
los rics.

262
00:30:55,172 --> 00:30:57,047
Vesètz, Adso...

263
00:30:57,214 --> 00:31:01,422
i a pas qu'un pas entre la vision
extasi e frenesia del pecat...

264
00:31:01,589 --> 00:31:04,339
e es rapidament traversada.

265
00:31:05,089 --> 00:31:09,838
Dins aquel cas, es pas el
qual auriá pogut tuar lo traductor?

266
00:31:10,005 --> 00:31:13,255
Non... evesques gròsses
e de prèires rics...

267
00:31:13,422 --> 00:31:16,397
èran
mai al gost dels Dolcinians.

268
00:31:16,658 --> 00:31:19,381
Rarament
Los especialistas d'Aristòtel.

269
00:31:19,547 --> 00:31:23,189
Mas avètz rason,
demorèm vigilants.

270
00:31:29,381 --> 00:31:33,481
Quina don de dieu,
aquela capa de nèu!

271
00:31:33,742 --> 00:31:38,064
Es lo pergam ont lo criminal,
malgrat el meteis, estampa son autograf.

272
00:31:38,589 --> 00:31:41,855
Qué legissètz
dins aquelas emprentas?

273
00:31:42,117 --> 00:31:44,022
Que son...

274
00:31:44,284 --> 00:31:46,880
- dos còps mai prigond que los autres.
- Bon, Adso.

275
00:31:47,047 --> 00:31:49,797
Alara, conclusèm?

276
00:31:50,172 --> 00:31:52,963
- Qu’èra fòrça pesuc.
- Plan just!

277
00:31:53,130 --> 00:31:56,255
E perqué fòrça pesuc?

278
00:31:57,297 --> 00:31:59,588
Perque...

279
00:31:59,755 --> 00:32:03,381
- èra plan grand?
- O perque èra cargat…

280
00:32:03,547 --> 00:32:06,755
lo pes d'un autre òme.

281
00:32:07,713 --> 00:32:11,272
Gardem l'imatge
d'aquesta sola...

282
00:32:11,534 --> 00:32:13,730
dins la memòria.

283
00:32:15,255 --> 00:32:17,630
Mas las traças
s'aluenhar del pòt...

284
00:32:17,797 --> 00:32:20,506
dins aquela direccion.

285
00:32:20,672 --> 00:32:23,814
Nap pàl·lid!
L'idèa vos ven pas...

286
00:32:24,076 --> 00:32:27,314
que podiá caminar enrè,
en arrossegant lo còrs?

287
00:32:27,672 --> 00:32:30,814
D'aquí los solcs
daissat pels talons.

288
00:32:31,797 --> 00:32:34,630
Ont lo traductor erudit...

289
00:32:34,797 --> 00:32:38,588
rescontrèt
son assassin anonim?

290
00:33:07,755 --> 00:33:09,672
Ah, Fraire Bibliotecari...

291
00:33:09,838 --> 00:33:14,730
benlèu podriam examinar
lo trabalh de las doas personas malurosas...

292
00:33:14,992 --> 00:33:17,047
tan dolorosament
remembrat de Dieu?

293
00:33:17,214 --> 00:33:20,089
Demanda insolida.

294
00:33:20,256 --> 00:33:23,147
Tant coma las circonstàncias
de lor mòrt.

295
00:33:30,797 --> 00:33:32,964
Lo fraire Adelme s'assetèt aquí.

296
00:33:33,130 --> 00:33:35,672
MERCÉS.

297
00:33:45,284 --> 00:33:48,105
<i>Uèlhs de veire de doble-cercle !</i>

298
00:33:57,588 --> 00:34:01,605
Un professor
las escripturas als evesques.

299
00:34:04,547 --> 00:34:06,439
Lo papa coma rainal...

300
00:34:07,700 --> 00:34:10,630
e l'Abat coma un mono.

301
00:34:11,297 --> 00:34:13,397
Quin present d'irreveréncia...

302
00:34:13,658 --> 00:34:16,256
per d'imatges de comèdia!

303
00:34:24,325 --> 00:34:27,938
<i>Un monge deu pas rire</i>
<i>perque sonque lo dròlle rís.</i>

304
00:34:30,005 --> 00:34:33,463
Espèri que mos mots
t'ai pas ofensat...

305
00:34:33,630 --> 00:34:37,672
mas ai ausit rire .
 � causas risolièras.

306
00:34:37,839 --> 00:34:41,755
De segur, a l'ostal,
Franciscans, alegria...

307
00:34:41,922 --> 00:34:44,755
- es agachat amb indulgéncia.
- Es vertat.

308
00:34:44,922 --> 00:34:47,106
Sant François
èra sovent prèst a rire.

309
00:34:47,368 --> 00:34:49,421
Lo rire es
un buf diabolic...

310
00:34:49,588 --> 00:34:52,421
qu'altera las caracteristicas...

311
00:34:52,588 --> 00:34:55,047
e fa semblar l'òme
al mona.

312
00:34:55,214 --> 00:34:57,839
Lo monin ritz pas.

313
00:34:58,172 --> 00:35:00,880
La risa es...
pròpri de l'òme.

314
00:35:01,047 --> 00:35:02,755
Coma lo pecat.

315
00:35:02,922 --> 00:35:05,381
- Lo Crist riguèt pas jamai.
- Es aquò una certitud?

316
00:35:05,547 --> 00:35:08,605
Res dins las escrituras
establís pas que riguèt.

317
00:35:08,867 --> 00:35:11,297
Res establís pas
que ris pas.

318
00:35:11,463 --> 00:35:13,880
E mai los sants
comèdia utilizada...

319
00:35:14,047 --> 00:35:16,880
se trufar
los enemics de la Fe.

320
00:35:17,047 --> 00:35:21,172
Quand los pagans cabussèron St Maur
dins d'aiga bolhenta...

321
00:35:21,339 --> 00:35:23,547
se planhiá que fasiá freg.

322
00:35:23,713 --> 00:35:26,022
Lo Sultan i plonjèt la man,
e escalfat.

323
00:35:26,797 --> 00:35:32,588
Un sant immergit dins l'aiga
l'aiga bolhenta a pas aquelas puerilitats.

324
00:35:32,755 --> 00:35:37,672
Suprimís sos crits
e sofrir per la Vertat!

325
00:35:37,839 --> 00:35:41,505
<i>En volum II de Po�tica,</i>
Aristòtel ditz que...

326
00:35:41,672 --> 00:35:46,005
la comèdia es un instrument
de vertat.

327
00:35:47,172 --> 00:35:49,688
- As legit aquel libre?
- Non.

328
00:35:49,950 --> 00:35:54,547
- Es una òbra perduda.
- Non, pas perdut! Jamai escrich!

329
00:35:54,713 --> 00:35:59,047
Perque la Providéncia refusa
glorificar las banalitats.

330
00:35:59,214 --> 00:36:02,089
- Contesti.
- Pro !

331
00:36:02,256 --> 00:36:04,922
L'abadiá
es trencat de dolor.

332
00:36:05,089 --> 00:36:09,980
E nos volètz distraire
de nostra dolor per aquest persiflage!

333
00:36:11,463 --> 00:36:15,980
Perdonatz-me. Venerable Jorge,
èra completament fòra plaça.

334
00:36:21,797 --> 00:36:25,563
- Qu'èra lo burèu d'escritura del traductor?
- Aqueste.

335
00:36:39,131 --> 00:36:40,672
Venètz, Adso.

336
00:36:51,755 --> 00:36:55,338
Qué dedusiguètz d'aquela visita?

337
00:36:55,505 --> 00:36:58,380
Que sèm pas aquí
per un rire.

338
00:36:58,547 --> 00:37:03,256
Avètz remarcat cossí i a
pauc de libres dins l'escriptòri?

339
00:37:03,714 --> 00:37:09,006
Tots aquests escrivans, copistes,
traductors, cercaires, pensaires...

340
00:37:09,172 --> 00:37:13,006
Ont es la multitud de libres?
çò que lor cal...

341
00:37:13,172 --> 00:37:19,172
e qual fa famosa l'abadiá?
Ont son los libres?

342
00:37:21,380 --> 00:37:24,922
- Me metètz a l'espròva?
- Qué vòles dire?

343
00:37:25,880 --> 00:37:27,839
Amb tota reveréncia...

344
00:37:28,006 --> 00:37:32,755
cada còp que me questionatz,
avètz ja la responsa.

345
00:37:34,131 --> 00:37:38,255
Sabètz ont son los libres?

346
00:37:39,380 --> 00:37:45,630
Mas sus ma fe, pari qu'aquela torre
conten pas sonque d'aire!

347
00:37:54,533 --> 00:37:58,297
Avètz remarcat la pòrta pichòta
que lo bibliotecari barrèt?

348
00:37:58,463 --> 00:38:01,338
Menariá
a la bibliotèca?

349
00:38:18,491 --> 00:38:22,006
Mèstre! Rapidament !
L'ai! Brut erètge!

350
00:38:23,630 --> 00:38:27,964
- Arrestar! Pro !
- Nos voliá tuar!

351
00:38:31,797 --> 00:38:32,980
Salvatore!

352
00:38:36,922 --> 00:38:41,880
Mercés de pas parlar
de son passat au Messer l'Abbé.

353
00:38:42,047 --> 00:38:46,479
Es per res
dins las mòrts que se debanèron aicí. Jure!

354
00:38:48,589 --> 00:38:53,980
Fraire Remigio, te costarà
qualques informacions.

355
00:39:01,630 --> 00:39:05,297
<i>Percebiái pas ni perqué</i>
<i>mon mèstre s'alunhèt tan lèu...</i>

356
00:39:05,463 --> 00:39:08,589
<i>mas sospièchas</i>
<i>per çò qu'es de l'eretic bocin...</i>

357
00:39:08,755 --> 00:39:12,255
<i>o perqué èra tan urgent</i>
<i>per visitar la torre.</i>

358
00:39:12,422 --> 00:39:14,964
<i>Cresiái qu'èra tròp temptat...</i>

359
00:39:15,131 --> 00:39:18,922
<i>per dintrar dins la bibliotèca</i>
<i>e acostar los libres.</i>

360
00:40:36,297 --> 00:40:40,547
Pas de serralha. O sospechèri.
Tancat de l'interior.

361
00:40:40,714 --> 00:40:42,255
Alara cossí i dintratz?

362
00:40:42,422 --> 00:40:45,630
Evidentament,
i a un autre accès.

363
00:40:46,714 --> 00:40:49,630
Vejam çò qu'aqueste bibliotecari
en fàcia de la luna...

364
00:40:49,797 --> 00:40:53,130
nos voliá amagar,
volètz?

365
00:41:12,255 --> 00:41:16,589
Minusculas letras grègas,
benlèu de patas de formigas.

366
00:41:18,784 --> 00:41:20,688
<i>"Utilizar lo vulgar...</i>

367
00:41:21,380 --> 00:41:24,312
<i>prene plaser de sas fauta."</i>

368
00:41:44,756 --> 00:41:46,630
Mas òc...

369
00:41:49,964 --> 00:41:51,605
Escrich en chuc de citron.

370
00:41:59,464 --> 00:42:01,047
Sagitari...

371
00:42:01,213 --> 00:42:02,881
Sol...

372
00:42:03,172 --> 00:42:04,396
Mercuri...

373
00:42:05,505 --> 00:42:07,255
Escorpion...

374
00:42:09,172 --> 00:42:15,480
es un còde zodiacal,
instruccions, mas per anar ont?

375
00:42:17,505 --> 00:42:19,297
Qual i es?

376
00:42:41,450 --> 00:42:44,397
- Ma lupa!
- Plaçat sus lo libre!

377
00:42:51,630 --> 00:42:53,380
Tu, d'aquí!

378
00:43:58,714 --> 00:44:02,505
Mostratz-vos,
pichòt diable!

379
00:44:03,158 --> 00:44:07,464
Sabi que i sètz.
Te sentissi.

380
00:44:12,297 --> 00:44:17,464
Qu'as?
As paur de ieu?

381
00:44:36,422 --> 00:44:38,605
Te trobarai bona, puta!

382
00:45:37,047 --> 00:45:38,796
<i>Qui èra ela?</i>

383
00:45:38,963 --> 00:45:42,714
<i>Qui èra aquela creatura</i>
<i>de la nuèch, nascuda coma l'alba...</i>

384
00:45:42,880 --> 00:45:47,506
<i>encantador coma la luna,</i>
<i>radiant coma lo solelh...</i>

385
00:45:47,672 --> 00:45:51,297
<i>formidable coma una armada</i>
<i>prèst pel combat?</i>

386
00:49:14,713 --> 00:49:17,339
Bona serada, Salvatore.

387
00:49:22,922 --> 00:49:25,797
Es aquí ont los agachatz?

388
00:49:27,672 --> 00:49:31,922
Aquí son mai gròsses.

389
00:49:32,089 --> 00:49:33,506
Vos...

390
00:49:33,672 --> 00:49:35,422
los manjar?

391
00:49:36,964 --> 00:49:38,506
Ne volètz un pauc?

392
00:49:38,672 --> 00:49:40,880
Mercés, non, non.

393
00:49:41,422 --> 00:49:43,922
Levat a la Quaresma:
Soi un bon crestian!

394
00:49:45,005 --> 00:49:48,187
Se sètz un bon crestian,
alara me digatz:

395
00:49:58,214 --> 00:50:02,672
Adelme donc donc lo pergamin .
 �Bérenger?

396
00:50:02,838 --> 00:50:04,130
Non, non.

397
00:50:04,297 --> 00:50:07,713
A prepaus... tractor.

398
00:50:07,880 --> 00:50:10,645
Traductor?
Venantius, lo monge negre?

399
00:50:10,907 --> 00:50:14,297
- Alara qué?
- Alara...

400
00:50:47,797 --> 00:50:51,187
Mèstre... ven... lèu!
N'ai trobat un autre.

401
00:51:00,214 --> 00:51:04,172
As perdut l'esperit, mon garçon?
Coneissètz qualqu'un...

402
00:51:04,339 --> 00:51:09,922
que son pitre s'aculhiriá
un còr tan grand?

403
00:51:14,172 --> 00:51:16,964
Es un còr de bœuf.

404
00:51:18,089 --> 00:51:21,297
Un dels monges o deviá aver ofèrt
al païsan...

405
00:51:21,463 --> 00:51:24,463
en escambi de sos favors.

406
00:51:24,630 --> 00:51:26,896
Païsan?

407
00:51:28,131 --> 00:51:31,562
Aquela que veguèri
s'escondre d'aquí.

408
00:51:33,547 --> 00:51:38,463
- Deviá èsser un monge fòrça marrit.
- Perqué laid?

409
00:51:41,339 --> 00:51:43,839
S'èra estat jove e polit...

410
00:51:44,005 --> 00:51:49,547
auriá definitivament
li donat per res.

411
00:51:50,421 --> 00:51:54,089
De tot biais, çò que se passèt
dins aquela cosina pudorosa...

412
00:51:54,256 --> 00:51:57,797
a pas cap de relacion
amb nòstra enquèsta.

413
00:51:58,047 --> 00:52:02,172
Lo bocin me convenquèt que
ajuda de bibliotèca...

414
00:52:02,339 --> 00:52:05,672
es la clau de tot l'enigma.
Qué as dich?

415
00:52:06,047 --> 00:52:10,047
- Rèn... Mèstre.
- BON.

416
00:52:26,172 --> 00:52:27,797
Mèstre?

417
00:52:31,089 --> 00:52:33,880
Te cal dire
quicòm.

418
00:52:35,172 --> 00:52:36,964
Sabi.

419
00:52:39,005 --> 00:52:41,922
Volètz ausir
ma confession?

420
00:52:42,089 --> 00:52:47,422
Prefeririái que me parlèsses
primièr coma un amic.

421
00:52:53,922 --> 00:52:55,672
Mèstre...

422
00:52:57,422 --> 00:52:58,964
faguètz...

423
00:52:59,547 --> 00:53:01,422
jamai estat...

424
00:53:02,630 --> 00:53:04,338
amorós?

425
00:53:04,505 --> 00:53:08,463
Amant ? Fòrça sovent!

426
00:53:08,630 --> 00:53:11,630
- Es vertat ?
- De segur...

427
00:53:11,797 --> 00:53:13,755
Aristòtel, Ovidi, Virgili...

428
00:53:13,922 --> 00:53:17,131
Non, non,
Voliái dire un...

429
00:53:18,964 --> 00:53:23,422
Confondriás pas
amor e desir?

430
00:53:24,047 --> 00:53:25,588
Cresètz?

431
00:53:27,172 --> 00:53:29,047
Sabi pas.

432
00:53:30,296 --> 00:53:33,214
Vòli pas que son ben.

433
00:53:34,714 --> 00:53:37,172
La vòli far contenta.

434
00:53:37,338 --> 00:53:40,463
La vòli salvar
de misèria.

435
00:53:41,964 --> 00:53:45,380
- Mon Dieu.
- Perqué “Mon Dieu”?

436
00:53:45,547 --> 00:53:47,922
Sètz enamorat.

437
00:53:48,463 --> 00:53:50,380
Es marrit?

438
00:53:51,672 --> 00:53:55,463
Per un monge,
aquò pausa qualques problèmas.

439
00:53:55,630 --> 00:53:59,588
Sant Tomàs plaça pas l'amor
subretot la vertut?

440
00:53:59,755 --> 00:54:04,630
Amor de Dios, Adso...
L'amor de Dieu!

441
00:54:09,214 --> 00:54:12,255
E l'amor de... femna?

442
00:54:12,422 --> 00:54:17,089
De la femna? Tomàs d'Aquin
èra pas vertadièrament un especialista...

443
00:54:17,255 --> 00:54:19,588
mas las scripturas .
son fòrça clars.

444
00:54:19,755 --> 00:54:21,312
Provèrbis
avisatz-nos:

445
00:54:21,630 --> 00:54:24,588
« La femna s'apodera de las preciosas
"anma de l'òme"...

446
00:54:24,755 --> 00:54:30,771
del temps qu'Eclesiastes nos ditz:
"Mai amara que la mòrt es la femna."

447
00:54:32,547 --> 00:54:34,338
Òc, mas...

448
00:54:35,089 --> 00:54:38,297
- Qué ne pensas, Mèstre?
- Ben...

449
00:54:38,630 --> 00:54:43,797
Ai pas de segur vòstra experiéncia.

450
00:54:43,964 --> 00:54:47,131
Mas... Ai de mal a me convéncer...

451
00:54:47,297 --> 00:54:52,839
que Dieu auriá pausat una creatura .
tanben faus dins sa creacion...

452
00:54:53,006 --> 00:54:57,297
sens lo provesir...
qualques vertuts. Non ?

453
00:55:01,797 --> 00:55:05,672
Que la vida seriá pacifica
sens amor!

454
00:55:06,839 --> 00:55:08,630
Plan segur...

455
00:55:08,922 --> 00:55:10,714
tan pacific...

456
00:55:14,006 --> 00:55:15,603
e tan triste.

457
00:55:29,505 --> 00:55:33,297
Qu'es polit!
Senhor, nos avètz guidats...

458
00:55:33,463 --> 00:55:36,338
cap a aquel refugi de patz esperitala...

459
00:55:36,505 --> 00:55:40,922
perque aspiratz a la reconciliacion
tant coma nosautres franciscans.

460
00:55:41,338 --> 00:55:45,505
- Anèm, mos Fraires.
- Vòstra volontat siá facha, Senhor!

461
00:55:49,547 --> 00:55:51,255
Fraire Berenger?

462
00:55:58,131 --> 00:56:01,006
S'amaga probablament
endacòm...

463
00:56:01,839 --> 00:56:05,380
amb lo libre
e mas lupas.

464
00:56:14,047 --> 00:56:16,130
Fraire Berenger?

465
00:56:21,463 --> 00:56:24,089
Mèstre, regarda... la pòrta.

466
00:56:33,463 --> 00:56:38,547
Ah! Fraire Malaquias! Cercavi
vòstre assistent, lo fraire Bérenger.

467
00:56:38,714 --> 00:56:41,130
Es aquí?

468
00:56:41,380 --> 00:56:43,422
Ah plan.

469
00:56:43,630 --> 00:56:48,714
O sabètz
ont lo podriam trobar?

470
00:56:48,881 --> 00:56:53,839
Benlèu es amont,
dins la bibliotèca?

471
00:56:54,505 --> 00:56:57,006
Seriái curiós de veire
la bibliotèca.

472
00:56:57,172 --> 00:56:59,464
Pòdi?

473
00:57:00,839 --> 00:57:02,213
Per qué ?

474
00:57:02,380 --> 00:57:06,006
Una règla estricta de l'abadiá
enebit a degun...

475
00:57:06,172 --> 00:57:11,047
d'intrar, a despart de ieu
e mon assistent.

476
00:57:11,213 --> 00:57:12,922
Vesi.

477
00:57:13,422 --> 00:57:15,297
Mercés encara.

478
00:57:28,006 --> 00:57:30,922
Benlèu li arribèt
quicòm.

479
00:57:32,380 --> 00:57:34,672
Benlèu lo tornarem trobar
dins l’aiga.

480
00:57:34,839 --> 00:57:35,964
Qué ?

481
00:57:36,130 --> 00:57:39,338
La tresena trompeta,
coma o diguèt Ubertin...

482
00:57:39,505 --> 00:57:41,172
Lo Libre de las Revelacions.

483
00:57:42,088 --> 00:57:44,881
Es pas lo libre
que cercam.

484
00:57:52,881 --> 00:57:57,630
Aquò, una polalha?
Mai coma un passeron, òc!

485
00:58:11,714 --> 00:58:16,979
Benvenguda, Fraire Michel
e de delegats franciscans.

486
00:58:17,240 --> 00:58:22,172
Ei, tu, païsan!
Cola coma totes los autres.

487
00:58:23,157 --> 00:58:24,896
Salvatore, daissa-lo!

488
00:58:25,157 --> 00:58:30,422
Cuthbert de Winchester,
un dels nostres illustres convidats franciscans!

489
00:58:30,589 --> 00:58:33,922
Venètz, vòstra Gràcia. me cal
te parlar d'un afar urgent.

490
00:58:36,657 --> 00:58:39,088
Mas l'Abat sembla convencut...

491
00:58:39,255 --> 00:58:41,839
que lo Mal
Trabalhar dins aqueles murs.

492
00:58:42,005 --> 00:58:44,213
Es el!

493
00:58:44,380 --> 00:58:47,255
Lo sol signe
de la preséncia del Diable...

494
00:58:47,547 --> 00:58:50,339
es l'insisténcia de cadun
de lo voler veire al trabalh.

495
00:58:50,505 --> 00:58:52,797
E se Ubertin a rason,
e vos enganatz?

496
00:58:52,963 --> 00:58:55,505
Aquesta reünion es cruciala
per totes nosautres!

497
00:58:55,672 --> 00:58:59,005
Lo papa vòl esclafar
nòstre Òrdre.

498
00:58:59,547 --> 00:59:01,422
E declara a nos totz .
erètges!

499
00:59:01,589 --> 00:59:07,422
Ai pas que de questionar
sonque un fraire e tot serà reglat!

500
00:59:07,963 --> 00:59:11,672
Guilhaume, plaçam
nòstra fisança en vos.

501
00:59:11,839 --> 00:59:15,088
Mercés de pas abusar d'aquò.

502
00:59:19,714 --> 00:59:21,478
Fraire Guillaume...

503
01:00:03,963 --> 01:00:06,380
Avètz trobat
un libre en grèc?

504
01:00:21,255 --> 01:00:23,172
Aviái rason.

505
01:00:23,714 --> 01:00:26,631
Lo Libre de las Revelacions tanben.

506
01:00:28,047 --> 01:00:31,646
- Avèm besonh de parlar de seguida!
- Ò, segur !

507
01:00:32,339 --> 01:00:34,922
E aurai fòrça de dire...

508
01:00:35,088 --> 01:00:38,562
tre qu'el e ieu
aurà examinat lo còrs.

509
01:00:42,407 --> 01:00:45,756
Un banh de tilh alleuja la dolor.

510
01:00:45,922 --> 01:00:48,797
- Èra esquèrra?
- Òc.

511
01:00:48,963 --> 01:00:51,880
Foguèt reversat en bon
domenis.

512
01:00:52,047 --> 01:00:55,631
I a d'autres fraires
esquèrra dins l'abadiá?

513
01:00:55,797 --> 01:00:57,838
Pas que ne sabi.

514
01:00:58,865 --> 01:01:00,520
Tacas de tinta.

515
01:01:10,214 --> 01:01:13,396
Escriviá pas amb sa lenga,
Supausi?

516
01:01:22,880 --> 01:01:26,214
- Qualques linhas de grèc?
- Òc.

517
01:01:26,380 --> 01:01:28,922
Escrit per Venantius.

518
01:01:29,088 --> 01:01:34,547
Citacions del libre que legissiá
just abans de morir.

519
01:01:34,714 --> 01:01:38,506
Veire cossí
la calligrafia càmbia.

520
01:01:39,005 --> 01:01:41,187
D'aquí,
l’agonia lo tormentava.

521
01:01:41,449 --> 01:01:44,130
E qué conclusètz d'aquò?

522
01:01:45,796 --> 01:01:49,172
Una traça de pintura blava.

523
01:01:49,756 --> 01:01:52,756
Òc, mas una traça
un blau unic...

524
01:01:52,922 --> 01:01:56,172
que faguèt la reputacion de
tu mejor resaltador, Adelme...

525
01:01:56,339 --> 01:01:58,922
proprietari d'aqueste pergamin
davant Venanti.

526
01:01:59,088 --> 01:02:02,088
Cossí o sabèm?
Perque aquelas citacions...

527
01:02:02,255 --> 01:02:07,047
cubrir la traça blava d'Adelme, .
e pas l'invèrs.

528
01:02:07,589 --> 01:02:13,838
Fraire Guillaume, un mistèri espaventós
sagnós aquela abadiá.

529
01:02:14,506 --> 01:02:18,464
Pasmens, detecti pas res
dins vòstra istòria escura...

530
01:02:18,631 --> 01:02:21,838
çò que i pòrta un pauc de lum.

531
01:02:24,088 --> 01:02:25,395
Adso, lutz!

532
01:02:28,963 --> 01:02:35,214
Qualqu'un se prenguèt fòrça suenh
amagar un gròs secret.

533
01:02:35,880 --> 01:02:39,547
La calligrafia es sens dobte
aquela d'un esquèrre...

534
01:02:39,714 --> 01:02:43,005
e lo sol esquèrre
de tu comunidad es...

535
01:02:43,172 --> 01:02:46,838
o puslèu èra, Bérenger,
assisténcia a la bibliotèca.

536
01:02:47,005 --> 01:02:52,714
Quina mena de secret de saber
auriá pogut aver lo privilègi?

537
01:02:52,880 --> 01:02:55,687
Ai l'impression
que m'anatz dire.

538
01:02:55,963 --> 01:02:58,353
Un secret a prepaus de
libres. Enebit.

539
01:02:58,615 --> 01:03:02,047
Perilhós per l'esperit.

540
01:03:02,422 --> 01:03:06,589
Tot lo monde aquí coneissiá la passion de
Bérenger per de polidas joventas.

541
01:03:06,755 --> 01:03:10,562
<i>Quand la bèla Adelme volguèt legir</i>
<i>un d'aqueles libres enebits...</i>

542
01:03:10,823 --> 01:03:14,047
Bérenger ofèrt a Adelme
la "clau" per lo trobar...

543
01:03:14,214 --> 01:03:17,297
chifrat sus aqueste pergamin...

544
01:03:17,464 --> 01:03:22,713
- en escambi de careças antinaturalas.
- Pro !

545
01:03:22,880 --> 01:03:27,214
Adelme acceptèt,
e s'apareguèt per l'ignòble ganga.

546
01:03:27,380 --> 01:03:29,922
<i>Puèi, consomat pel remordiment,</i>
<i>el vagava...</i>

547
01:03:30,089 --> 01:03:34,479
<i>desesperar dins lo cementèri,</i>
<i>ont rescontrèt lo traductor grèc.</i>

548
01:03:34,740 --> 01:03:37,797
- Qué ne sabètz?
- I aviá un testimòni :

549
01:03:37,963 --> 01:03:39,838
<i>lo bocin...</i>

550
01:03:40,172 --> 01:03:44,671
<i>que demòra a Adelme</i>
<i>donatz lo pergamin a Venanti...</i>

551
01:03:45,172 --> 01:03:49,770
<i>puèi corron cap a la torrèta</i>
<i>e se gitar per la fenèstra.</i>

552
01:03:50,255 --> 01:03:53,963
<i>Quand arribèri, del temps que</i>
<i>Bérenger castiguèt sa carn...</i>

553
01:03:54,130 --> 01:03:57,755
<i>Venantius, utilizant d'instruccions</i>
<i>còdes pergamins...</i>

554
01:03:57,922 --> 01:04:01,880
<i>descobrir la bibliotèca enebida</i>
<i>e trobar LO libre.</i>

555
01:04:02,047 --> 01:04:06,562
<i>Lo torna a l'escriptòri</i>
<i>e començatz de lo legir.</i>

556
01:04:06,823 --> 01:04:09,728
<i>Gargolha</i>
<i>aquelas citacions misteriosas...</i>

557
01:04:09,990 --> 01:04:12,811
<i>e morís, una taca negra sul det.</i>

558
01:04:13,073 --> 01:04:16,520
<i>Ajuda a la bibliotèca</i>
<i>descobrir lo còrs...</i>

559
01:04:16,781 --> 01:04:21,880
<i>l'arrossega cap al pòrc</i>
<i>per li levar tota suspicion.</i>

560
01:04:22,047 --> 01:04:24,978
<i>Mas daissa son autògraf.</i>

561
01:04:25,240 --> 01:04:27,963
<i>Lo libre demòra en plaça.</i>

562
01:04:28,130 --> 01:04:31,228
<i>Bérenger, anèit,</i>
<i>tornar enrè e lo legir.</i>

563
01:04:31,490 --> 01:04:35,381
<i>Pauc après, coneguèt una dolor escrucianta...</i>

564
01:04:35,547 --> 01:04:40,547
<i>ensaja de los apazibilizar</i>
<i>per un banh de calç e s'afoga.</i>

565
01:04:41,130 --> 01:04:43,214
<i>El tanben,</i>
<i>aviá un det noirit.</i>

566
01:04:43,381 --> 01:04:46,853
<i>Totes tres son mòrts</i>
<i>per un libre tuaire.</i>

567
01:04:47,115 --> 01:04:49,005
O per que tuam.

568
01:04:49,172 --> 01:04:53,755
Tanben, vos implori de me permetre
accès a la bibliotèca.

569
01:04:53,922 --> 01:04:56,255
Fraire Guillaume...

570
01:04:56,506 --> 01:04:59,589
ton orgulh t'avega!

571
01:05:00,422 --> 01:05:02,713
En idolatrant la rason...

572
01:05:02,880 --> 01:05:08,506
vesètz pas çò qu'es clar
per tot lo monde dins aquela abadiá.

573
01:05:23,672 --> 01:05:25,922
Mercés, fraire Guillaume.

574
01:05:27,130 --> 01:05:31,005
Sèm agraïts
de vòstres esfòrces...

575
01:05:31,172 --> 01:05:33,422
mas ara,
Vos demandarai...

576
01:05:33,588 --> 01:05:38,005
per pas butar mai luènh
vòstras recèrcas.

577
01:05:38,506 --> 01:05:44,561
Urosament, qualqu'un deu arribar
con la Delegacion Papal...

578
01:05:45,838 --> 01:05:50,339
trencada dels complòts del Mal.

579
01:05:54,089 --> 01:05:58,880
Un òme que, me sembla,
o sabètz tròp plan.

580
01:06:01,880 --> 01:06:03,229
Bernardo Gui...

581
01:06:04,880 --> 01:06:06,770
de l’Inquisicion.

582
01:06:15,672 --> 01:06:17,339
Mèstre...

583
01:06:17,713 --> 01:06:19,964
qui es Bernardo Gui?

584
01:06:20,964 --> 01:06:25,630
Guilhèm! Te cerquèri
dins tota l’abadiá.

585
01:06:25,797 --> 01:06:29,047
Michel te vòl parlar
sus lo camp.

586
01:06:29,964 --> 01:06:31,505
Sol.

587
01:06:32,324 --> 01:06:35,838
- Sabètz qual ven?
- O sabi, Bernardo Gui.

588
01:06:36,005 --> 01:06:38,256
Ubertin deu èsser abrigat.

589
01:06:38,422 --> 01:06:42,422
Los acòrdis son estats faches.
Es tu que nos preocupas.

590
01:06:42,588 --> 01:06:46,214
Renonciar
aquelas recèrcas ridiculas.

591
01:06:46,381 --> 01:06:50,422
- E aquelas conclusions erronèas.
- Es la vertat, e ai rason!

592
01:06:50,588 --> 01:06:53,005
Guilhèm a rason!
A totjorn rason!

593
01:06:53,172 --> 01:06:58,547
Pas importa las consequéncias
per el o pels autres...

594
01:06:58,713 --> 01:07:04,422
Guilhèm de Baskerville
deu totjorn provar qu'a rason.

595
01:07:04,588 --> 01:07:08,547
Es pas aquò vòstra vanitat,
vòstre orgulh intellectual stupid...

596
01:07:08,713 --> 01:07:11,713
qui ja vos an mes en perilh .
amb Bernardo?

597
01:07:11,880 --> 01:07:13,755
Temptatz pas lo destin dos còps.

598
01:07:13,922 --> 01:07:18,396
Quitament l'emperaire vos salvarà pas pus
se venètz en conflicte amb Bernardo!

599
01:07:33,297 --> 01:07:38,769
<i>Ma carn aviá oblidat lo plaser colpable</i>
<i>que nòstre sindicat m'aviá donat...</i>

600
01:07:39,031 --> 01:07:41,922
<i>mas mon èime</i>
<i>poguèt pas o doblidar.</i>

601
01:07:46,297 --> 01:07:48,256
<i>E ara...</i>

602
01:07:48,630 --> 01:07:52,588
<i>ara que la vegèri</i>
<i>dins sa sordida misèria...</i>

603
01:07:52,755 --> 01:07:55,894
<i>Fonguèri gràcias a Dieu</i>
<i>èsser un francisme.</i>

604
01:07:56,588 --> 01:07:58,811
<i>Voliái que saupèsse aquò</i>
<i>Aperteniái pas...</i>

605
01:07:59,073 --> 01:08:01,172
<i>aquela abadiá rapaça...</i>

606
01:08:01,339 --> 01:08:07,131
<i>mas un òrdre destinat a los tirar</i>
<i>de lor destressa materiala...</i>

607
01:08:10,922 --> 01:08:13,145
<i>e lor indigéncia esperitala.</i>

608
01:09:08,380 --> 01:09:10,672
Adieu, Guilhèm!

609
01:09:11,422 --> 01:09:15,797
Sètz fòl... e arrogant...

610
01:09:15,964 --> 01:09:21,270
mas t'aimi e m'arrèstarai pas
prega pas jamai per tu.

611
01:09:23,214 --> 01:09:26,505
Adieu, car enfant.

612
01:09:28,297 --> 01:09:32,839
Prenètz pas tròp
marrit exemple sus ton mèstre.

613
01:09:33,005 --> 01:09:35,588
Pensa tròp...

614
01:09:35,755 --> 01:09:39,422
e crei encara .
çò que son cap li dicta...

615
01:09:39,588 --> 01:09:44,089
en luòc de se fisar
a las ressorsas...

616
01:09:44,256 --> 01:09:49,214
profetic de son còr!

617
01:09:49,797 --> 01:09:53,297
Aprene a mortificar
vòstra intelligéncia...

618
01:09:53,463 --> 01:09:57,505
Plorar sus las nafraduras
de nòstre Senhor...

619
01:09:59,672 --> 01:10:02,644
e getatz aqueles libres!

620
01:10:03,047 --> 01:10:06,714
I a un costat a Ubertin
qu'ai enveja.

621
01:10:06,880 --> 01:10:11,422
Oblidetz pas! Paur
la cinquena trompeta, mos amics!

622
01:10:11,588 --> 01:10:14,422
La malediccion seguenta
tombarà del cèl...

623
01:10:14,588 --> 01:10:17,672
puèi vendràn de miriadas de
escorpions!

624
01:10:17,839 --> 01:10:20,061
Es aquò,
oblidarem pas!

625
01:10:49,964 --> 01:10:52,644
Qual vos fa mai paur?

626
01:10:54,573 --> 01:10:57,478
- Totes me fan paur.
- Agacha melhor.

627
01:11:04,714 --> 01:11:08,755
- Aqueste.
- Exactament ma causida.

628
01:11:29,255 --> 01:11:30,895
Après tu.

629
01:12:22,547 --> 01:12:27,630
Vaquí las fondacions
de la tor...

630
01:12:34,839 --> 01:12:37,672
mas per jónher
la bibliotèca...

631
01:12:40,032 --> 01:12:43,547
Los rats encara mai que los scientifics
pergamin d'amor.

632
01:12:43,714 --> 01:12:45,603
Lo seguissèm.

633
01:12:51,255 --> 01:12:56,255
166... ​​pòrta barrada.
167... 168...

634
01:13:09,463 --> 01:13:12,006
O sabiái!

635
01:13:17,589 --> 01:13:19,380
O sabiái!

636
01:13:44,047 --> 01:13:46,797
O pòdes imaginar?

637
01:13:46,964 --> 01:13:51,881
Sèm dins una de las mai grandas
bibliotècas de tot lo cristianisme!

638
01:14:16,756 --> 01:14:19,213
Cossí trobar lo libre?

639
01:14:19,380 --> 01:14:21,310
Tot a son temps.

640
01:14:23,006 --> 01:14:26,144
<i>Beatus de Liebana!</i>

641
01:14:26,422 --> 01:14:29,547
Aquò, Adso,
es un cap d'òbra!

642
01:14:31,464 --> 01:14:35,297
E aquò, la version comentada
per Hubertus de Bolonha!

643
01:14:35,464 --> 01:14:39,964
Quantas autras salas?
Quantes autres libres?

644
01:14:44,922 --> 01:14:49,589
Degun deuriá pas
èsser enebit d'aqueles libres.

645
01:14:56,130 --> 01:15:01,019
Benlèu los podèm trobar
tròp preciós, tròp fragil?

646
01:15:01,464 --> 01:15:04,130
Non, es pas aquò, Adso.

647
01:15:04,297 --> 01:15:07,797
Contenon sovent
una saviesa diferenta de la nòstra...

648
01:15:07,964 --> 01:15:11,505
idèas
çò que nos fariá dobtar...

649
01:15:11,672 --> 01:15:15,130
de l'infallibilitat
de la Paraula de Dieu.

650
01:15:24,213 --> 01:15:26,088
Mèstre?

651
01:15:28,589 --> 01:15:33,172
E lo dobte, Adso,
es l'enemic de la Fe.

652
01:15:56,839 --> 01:15:58,977
Espèra-me.

653
01:16:01,422 --> 01:16:03,935
Mas t'espèri.

654
01:16:09,380 --> 01:16:12,547
T'ausissi caminar.

655
01:16:13,130 --> 01:16:16,547
marchi pas,
Soi aquí, en bas.

656
01:16:35,130 --> 01:16:37,756
Mas es tu ailà-sus?

657
01:16:38,547 --> 01:16:41,005
Ont sètz, pichòt?

658
01:16:42,380 --> 01:16:45,172
Soi perdut.

659
01:17:06,005 --> 01:17:08,172
Ben, Adso...

660
01:17:08,339 --> 01:17:11,756
sembla que sèm
dins un labirint.

661
01:17:24,047 --> 01:17:25,797
Sètz encara aquí?

662
01:17:25,963 --> 01:17:27,922
Òc...

663
01:17:28,088 --> 01:17:29,756
cossí sèm
sortir?

664
01:17:30,963 --> 01:17:33,339
Amb qualques dificultats.

665
01:17:33,505 --> 01:17:35,797
O pas brica.

666
01:17:35,963 --> 01:17:41,047
Vesètz, Adso, es
tot l'encant d'un laberint.

667
01:17:41,255 --> 01:17:43,797
Mantenètz la calma.

668
01:17:43,963 --> 01:17:46,687
Dobrir un libre
e legir a votz nauta.

669
01:17:46,948 --> 01:17:52,214
Sortir de la sala ont sètz
e viratz totjorn a esquèrra.

670
01:17:52,380 --> 01:17:54,963
"L'amor es pas malautiá...

671
01:17:55,130 --> 01:17:58,130
mas ven
quand es obsessionat.

672
01:17:58,297 --> 01:18:00,797
Pel musulman Ibn Hazm...

673
01:18:00,963 --> 01:18:04,047
l'amorós
refusa d'èsser sanat...

674
01:18:04,214 --> 01:18:07,728
e lo sompni d'amor provoca .
manca d'alen e accelera lo pols.

675
01:18:08,005 --> 01:18:11,297
Sa malenconia
se convertís en licantropia...

676
01:18:11,464 --> 01:18:15,506
o transformacion en un lop.

677
01:18:15,672 --> 01:18:20,103
L'aparicion de l'amant
comença... de cambiar.

678
01:18:20,365 --> 01:18:23,589
Lèu sa vista s'esvaís,
sos labèls s'escrancisson...

679
01:18:23,756 --> 01:18:26,686
sa cara es cobèrta
pustulas e bubos...

680
01:18:26,947 --> 01:18:30,838
marcas de mordida
dins la cara.

681
01:18:31,005 --> 01:18:34,796
Acaba sos jorns
del temps que se perlonga dins de cementèris...

682
01:18:34,963 --> 01:18:37,589
de nuèch...

683
01:18:37,756 --> 01:18:38,963
coma un lop."

684
01:18:39,756 --> 01:18:42,589
Vesi una lantèrna!

685
01:18:42,756 --> 01:18:47,714
Bolegatz-vos pas. Demòra ont sètz.

686
01:18:47,880 --> 01:18:50,977
Vesi un òme!
S'arrestèt.

687
01:18:51,239 --> 01:18:53,714
Qué fa?

688
01:18:53,880 --> 01:18:56,005
Lèva sa lantèrna.

689
01:18:56,172 --> 01:18:58,810
Quantes còps?

690
01:19:00,547 --> 01:19:02,589
Tres còps.

691
01:19:02,755 --> 01:19:05,144
Es ieu. Levatz vòstra lantèrna.

692
01:19:17,297 --> 01:19:18,755
Lai!

693
01:19:25,963 --> 01:19:29,353
Estupid!

694
01:19:29,672 --> 01:19:31,977
Es pas qu'un miralh!

695
01:19:38,905 --> 01:19:42,227
- Libres! Salvatz los libres!
- Es tu qu'ensagi de sauvar!

696
01:19:52,297 --> 01:19:55,144
Una trapèla, un miralh.
Atenhèm l'objectiu.

697
01:20:03,464 --> 01:20:09,130
Se ai deschifrat corrèctament las instruccions
del traductor grec...

698
01:20:10,381 --> 01:20:12,547
Cresiás pas qu'èri pro stupid...

699
01:20:12,713 --> 01:20:16,436
donar lo pergamin a l'Abat .
sens ne far una còpia.

700
01:20:17,172 --> 01:20:23,422
<i>"Manus supra idolum, age primum</i>
<i>e quartet septimus", es aquò...?</i>

701
01:20:28,755 --> 01:20:33,339
« Una man dessus
de l'idòla...

702
01:20:33,506 --> 01:20:38,130
quichatz lo primièr
e lo seten dels quatre."

703
01:20:38,297 --> 01:20:39,645
Plan bon.

704
01:20:42,464 --> 01:20:43,631
Quina idòla?

705
01:20:43,797 --> 01:20:46,089
Aquò, sèm aquí
per o saber.

706
01:20:46,255 --> 01:20:48,713
Los 1èr e 7en
dels quatre qué?

707
01:20:48,880 --> 01:20:52,894
S'aviái la responsa a tot,
Ensenhariái la teologia a París.

708
01:21:52,588 --> 01:21:55,019
Encara un còp!

709
01:22:00,630 --> 01:22:02,755
Ausissètz?

710
01:22:06,547 --> 01:22:08,810
Aquestas son mas dents, Mèstre.

711
01:22:09,072 --> 01:22:10,755
Mas...dents.

712
01:22:10,922 --> 01:22:13,130
Avètz pas paur.

713
01:22:13,713 --> 01:22:16,630
Ai pas paur,
Ai freg.

714
01:22:18,880 --> 01:22:21,130
Tornarem.

715
01:22:21,297 --> 01:22:22,838
Partis pas
A causa de ieu.

716
01:22:23,005 --> 01:22:27,880
Non, me cal admetre:
M'escapa... pel moment.

717
01:22:29,546 --> 01:22:32,089
D'acòrdi, veirem...

718
01:22:32,256 --> 01:22:35,838
Per escapar d'un labirint...

719
01:22:36,922 --> 01:22:42,506
Se venèm a una bifurcacion,
marcatz-lo amb una sageta e... non...

720
01:22:45,630 --> 01:22:47,713
Se vos plai, pensi.

721
01:22:47,880 --> 01:22:51,546
Se i a de sagetas
forcas, alara...

722
01:22:58,713 --> 01:23:01,547
Plan fach, mon garçon!

723
01:23:01,713 --> 01:23:05,852
Vòstres estudis classics
son fòrça utils per nosautres!

724
01:24:17,547 --> 01:24:19,172
MERCÉS.

725
01:25:20,131 --> 01:25:22,422
Messer Bernardo, agacha!

726
01:25:22,588 --> 01:25:24,422
Cerca-la!

727
01:25:40,339 --> 01:25:45,172
Messer l'Abat, m'avètz convidat
per enquestar sus la preséncia...

728
01:25:45,339 --> 01:25:48,061
del Malhum dins ton abadiá...

729
01:25:49,780 --> 01:25:51,894
e ja l'ai trobat.

730
01:25:55,239 --> 01:25:59,256
Quantes còps ai vist aqueles objèctes
peste victimas del culto satánico!

731
01:25:59,422 --> 01:26:03,172
Lo gal negre e lo gat negre!

732
01:26:03,380 --> 01:26:05,880
Èra la fam que la menava,
pas lo Diable!

733
01:26:06,047 --> 01:26:09,893
Ara, quitament Guilhèm de Baskerville deu
remembratz lo procès que presidiguèt...

734
01:26:10,922 --> 01:26:14,380
ont una femna confessèt
avent copulat amb un demòni...

735
01:26:14,547 --> 01:26:16,144
encarnat coma un gat negre!

736
01:26:16,405 --> 01:26:20,060
De segur, avètz pas besonh de
remembrar mas experiéncias passadas...

737
01:26:20,321 --> 01:26:23,588
formular
vòstras pròprias conclusions.

738
01:26:23,755 --> 01:26:28,714
Non. Subretot pas davant de pròvas
tanben irrefutable:

739
01:26:28,880 --> 01:26:33,463
una bruèissa, un monge sedusit,
rites satanics.

740
01:26:33,630 --> 01:26:35,547
Deman...

741
01:26:35,714 --> 01:26:38,769
ensajarem de veire
s'aqueles faches son ligats...

742
01:26:39,031 --> 01:26:42,310
al mistèri, encara mai grèu,
lo qual sangna vostra abadia.

743
01:26:44,572 --> 01:26:49,714
Tancatz-los per que poscam dormir
tot en patz aqueste ser!

744
01:27:00,214 --> 01:27:03,880
Tu... as pas res dich!

745
01:27:04,047 --> 01:27:06,505
Ai pas res dich...

746
01:27:06,672 --> 01:27:08,880
perque i aviá pas
pas res a dire.

747
01:27:10,297 --> 01:27:12,714
Pasmens o disètz plan,
la vertat...

748
01:27:12,880 --> 01:27:16,297
quand s'agís de
de libres, d’ideas.

749
01:27:16,463 --> 01:27:18,964
Serà cremada viva, Adso.

750
01:27:19,131 --> 01:27:22,518
Bernardo Gui a parlat.
Es una bruèissa.

751
01:27:23,755 --> 01:27:26,797
Es pas verai,
o sabètz plan.

752
01:27:26,964 --> 01:27:29,131
O sabi.

753
01:27:30,089 --> 01:27:35,797
Sabi tanben que aquel que disputa .
lo verdicte d'un Inquisitor...

754
01:27:35,964 --> 01:27:39,089
es copable d'eretgia.

755
01:27:41,839 --> 01:27:44,964
Semblatz
aprene fòrça sus aquò.

756
01:27:52,006 --> 01:27:55,089
Me ne parlaràs pas...

757
01:27:56,630 --> 01:27:58,060
coma un amic?

758
01:27:58,839 --> 01:28:01,922
I a pauc a dire sus aquò.

759
01:28:03,338 --> 01:28:05,505
Ieu tanben,
Èri un Inquisitor...

760
01:28:05,672 --> 01:28:11,297
mas al començament,
quand l'Inquisicion ensagèt de guidar...

761
01:28:11,463 --> 01:28:14,089
per pas castigar.

762
01:28:15,172 --> 01:28:18,880
Un jorn presidiguèri
lo jutjament d'un òme...

763
01:28:19,964 --> 01:28:24,131
lo qual crim era
per aver revirat un libre grèc...

764
01:28:24,297 --> 01:28:28,060
çò que contradiguèt
las escrituras.

765
01:28:29,755 --> 01:28:34,714
Lo volguèt condemnar Bernardo Gui
coma un erètge.

766
01:28:36,172 --> 01:28:39,131
L'absolguèri.

767
01:28:39,297 --> 01:28:45,380
Alara, Bernardo Gui, a son torn, me diguèt
acusat d'eretgia per l'aver defendut.

768
01:28:47,380 --> 01:28:49,922
Faguèri apèl al Papa.

769
01:28:51,089 --> 01:28:53,881
Me metèron en preson...

770
01:28:55,714 --> 01:28:58,171
torturat...

771
01:29:05,171 --> 01:29:08,547
E me retirèri.

772
01:29:12,755 --> 01:29:15,131
Alara ?

773
01:29:15,839 --> 01:29:18,922
L'òme foguèt cremat viu.

774
01:29:19,714 --> 01:29:22,435
Soi encara viu.

775
01:29:46,380 --> 01:29:48,505
Fraire Salvatore...

776
01:29:51,172 --> 01:29:55,089
aquests torments faran a mi lo mateix .
sofrir que vos.

777
01:29:59,672 --> 01:30:02,630
Mas podètz metre
un tèrme ara.

778
01:30:02,797 --> 01:30:07,297
Dobrissètz vòstre còr.
Cerca dins lo fons de ton èime!

779
01:30:07,464 --> 01:30:08,755
Cercar!

780
01:30:08,922 --> 01:30:10,422
Cerqui...

781
01:30:16,464 --> 01:30:18,088
Alara me digatz...

782
01:30:19,839 --> 01:30:21,727
qui, demest tos fraires...

783
01:30:22,130 --> 01:30:26,130
es l'eretic responsable
d'aqueles crimes?

784
01:30:38,213 --> 01:30:41,714
Ieu stupid... sabi pas res.

785
01:30:50,881 --> 01:30:54,297
<i>Demorèri desvelhat aquela nuèch,</i>
<i>de patir per aquesta gojata...</i>

786
01:30:54,464 --> 01:30:57,935
<i>o per ieu?</i>
<i>O sabiái pas.</i>

787
01:30:58,196 --> 01:31:01,297
<i>Amb l'alba</i>
<i>arribèron los legats del papa…</i>

788
01:31:01,464 --> 01:31:05,352
<i>nòstres adversaris</i>
<i>dins la reünion futura.</i>

789
01:31:05,614 --> 01:31:09,422
<i>Mas m'importava</i>
<i>tan pauc ara.</i>

790
01:31:32,505 --> 01:31:36,005
Vòstra Eminéncia,
Fraires venerables...

791
01:31:36,172 --> 01:31:40,297
Fin finala, aquí sèm amassats per
aquela reünion tant esperada.

792
01:31:40,464 --> 01:31:46,435
Sèm estats totes dins un long viatge
per metre fin al conflicte...

793
01:31:46,697 --> 01:31:52,839
qu'a tan seriosament minat
l'unitat de nòstra Santa Maire la Glèisa.

794
01:31:53,672 --> 01:31:56,881
Lo just
e los agaches del cristianisme...

795
01:31:57,047 --> 01:32:00,268
son fusilhats
cap a aquestes murs venerables...

796
01:32:00,530 --> 01:32:04,852
envejós d'una responsa
a la question delicada:

797
01:32:05,714 --> 01:32:08,088
Lo Crist possedissiá...

798
01:32:08,255 --> 01:32:10,589
òc o non...

799
01:32:10,756 --> 01:32:13,935
lo vestit que lo portava?

800
01:32:24,130 --> 01:32:27,756
Cars fraires
de l'Òrdre Franciscan...

801
01:32:27,922 --> 01:32:34,422
nostre sant paire lo papa m'autorizèt,
ieu e sos servicials fidèls...

802
01:32:34,797 --> 01:32:37,589
parlar en son nom.

803
01:32:37,797 --> 01:32:41,726
La question es pas
per saber se lo Crist èra paure...

804
01:32:41,987 --> 01:32:47,018
mas si la gleysa .
deuriá èsser paure.

805
01:32:47,280 --> 01:32:52,714
Vosautres, Franciscans, desiratz
veire lo clergat renonciar a sas proprietats...

806
01:32:52,921 --> 01:32:55,310
e distribuir sa riquesa...

807
01:32:55,572 --> 01:32:58,602
abadiás se dispersan
lors tresaurs sagrats...

808
01:32:58,864 --> 01:33:01,560
liurar lors acres fertils
als serfs...

809
01:33:01,839 --> 01:33:03,018
Ai trobat lo libre.

810
01:33:04,005 --> 01:33:05,631
Dins lo burèu.

811
01:33:05,839 --> 01:33:09,672
Un libre en grèc!
Amagat darrièr un de mos pòts.

812
01:33:09,881 --> 01:33:11,255
Lo tocatz pas!

813
01:33:11,464 --> 01:33:13,839
Tancatz-vos aquí dedins.

814
01:33:14,047 --> 01:33:16,714
Veni tanlèu que pòdi!

815
01:33:16,922 --> 01:33:20,547
... privant la glèisa
los mejans necessaris...

816
01:33:20,714 --> 01:33:26,018
per espandir la Fe
e per far guerra contra los infiels.

817
01:33:26,280 --> 01:33:30,839
Oblidas que quitament lo mai
grand monument a Nòstre Senhor...

818
01:33:31,005 --> 01:33:36,380
es pas qu'un rebat palle de sa majestat
e sa glòria infinida.

819
01:33:36,547 --> 01:33:42,047
En luòc de despolhar la glèisa
de sos signes extèrnes...

820
01:35:18,130 --> 01:35:22,589
Vòstre amic Salvatore confessèt
son passat coma eretic e lo vòstre!

821
01:35:22,756 --> 01:35:26,255
Avètz pas qu'un pauc de temps per
Escapa lo vas!

822
01:35:33,071 --> 01:35:34,685
Mercés, Fraire.

823
01:36:12,172 --> 01:36:13,184
Venètz amb nosautres!

824
01:36:13,446 --> 01:36:16,269
Lo bordèl del papa seriá
lo palais de Dieu sus tèrra?

825
01:36:16,531 --> 01:36:17,685
Responsa!

826
01:36:17,946 --> 01:36:21,309
Aquestes crimes son un signe
Que Dieu refuse la reconciliacion!

827
01:36:24,862 --> 01:36:28,809
L'evangèli es categoric:
Lo Crist aviá una pòrtamoneda.

828
01:36:29,071 --> 01:36:30,560
Mentir !

829
01:36:30,821 --> 01:36:34,589
Perqué comandèt
 � Sos discípols � sèt còps:

830
01:36:34,797 --> 01:36:38,809
- “Avètz pas d'aur, pas de pòcha, pas de sabatas.”
- Fraires, se vos plai!

831
01:36:44,530 --> 01:36:47,339
Amb gràcia, mos Fraires!

832
01:36:48,696 --> 01:36:51,755
Un eveniment plan seriós
ven de se passar.

833
01:36:51,922 --> 01:36:55,172
Daissa-me anar! Jure
qu'es pas ieu que l'ai tuat!

834
01:36:55,339 --> 01:36:57,922
Èri dins lo grelh.

835
01:36:58,089 --> 01:37:00,422
Ai pas jamai tuat degun!

836
01:37:00,589 --> 01:37:03,671
Alara, nos explicatz
vòstra escapada.

837
01:37:05,547 --> 01:37:06,671
L'ai pas tuat.

838
01:37:06,838 --> 01:37:09,880
Una suspicion me faguèt comandar
vòstra arrestacion.

839
01:37:10,047 --> 01:37:12,838
Alara aviái rason.

840
01:37:13,671 --> 01:37:17,713
Se un agach
aviá pas causit de s'escartar...

841
01:37:17,880 --> 01:37:21,713
motz homes de Dieu .
seriá encara amb nosautres.

842
01:37:37,547 --> 01:37:40,672
“Utilizar lo vulgar...

843
01:37:40,838 --> 01:37:43,963
prene plaser dins sas fauta."

844
01:37:44,922 --> 01:37:47,630
Mercés...
Ensagi de pensar!

845
01:37:47,797 --> 01:37:51,130
Ieu tanben,
Mèstre, ieu tanben!

846
01:37:51,297 --> 01:37:54,255
Dins aqueste cas, utilizatz
ton cap e pas ton còr...

847
01:37:54,422 --> 01:37:56,381
e progressarem
benlèu!

848
01:37:56,589 --> 01:37:59,464
Los libres vos importan?
mai que de monde?

849
01:37:59,630 --> 01:38:01,297
Ai dich aquò?

850
01:38:01,464 --> 01:38:04,964
Semblatz
tan indiferent als autres.

851
01:38:05,130 --> 01:38:07,630
Podiás pas
mostrar un pauc de pietat?

852
01:38:12,506 --> 01:38:16,005
Benlèu qu'es
l'estil de ma pietat.

853
01:38:17,547 --> 01:38:20,964
Mas pietat
la salvarà pas de las flamas.

854
01:38:29,672 --> 01:38:35,464
Rapèli al public que devon,
en virtut de la Santa obediéncia...

855
01:38:35,630 --> 01:38:38,101
e jos pena
de excomunicacion...

856
01:38:38,363 --> 01:38:43,130
ajuda l'Inquisitor
dins sa dura lucha contra l'eresia.

857
01:38:43,297 --> 01:38:46,339
Per m'assistir
dins aquel tribunal...

858
01:38:46,506 --> 01:38:49,256
e partejar
lo pes del verdicte...

859
01:38:49,422 --> 01:38:55,672
Ai besonh de conselh
de dos autres jutges:

860
01:39:07,005 --> 01:39:09,101
Messer l'Abat...

861
01:39:10,089 --> 01:39:12,381
e...

862
01:39:16,797 --> 01:39:19,559
Fraire Guillaume
de Baskerville.

863
01:40:10,964 --> 01:40:13,964
Volètz repetir
vòstra confession ièr:

864
01:40:15,172 --> 01:40:18,476
a saber que vos e vòstre complice
Remigio de Varagine...

865
01:40:18,738 --> 01:40:21,588
Èran d'eretics dolcinians?

866
01:40:31,089 --> 01:40:32,755
MERCÉS.

867
01:40:44,839 --> 01:40:46,851
Perdonatz-me...

868
01:40:49,922 --> 01:40:55,517
Remigio de Varagine, nega-te
la confession de ton complici?

869
01:41:00,297 --> 01:41:02,310
O negui pas...

870
01:41:04,172 --> 01:41:07,143
Ne soi fièr!

871
01:41:09,071 --> 01:41:12,172
Pendent los dotze ans
que passèri aquí...

872
01:41:12,339 --> 01:41:15,755
Ai pas fach
qué emplir mon ventre...

873
01:41:15,922 --> 01:41:17,559
trempa mon baston...

874
01:41:17,821 --> 01:41:21,767
e extorsionar
A de païsans afamats, la dètzma!

875
01:41:22,029 --> 01:41:26,047
Mas ara,
m'as donat fòrça...

876
01:41:26,214 --> 01:41:31,131
per me remembrar çò que
Cresiái un còp de tot mon còr.

877
01:41:31,297 --> 01:41:33,309
E per aquò, vos mercegi.

878
01:41:33,570 --> 01:41:37,880
Per vos remembrar que gaiament, vos
As pilhat e cremat las proprietats del clergat?

879
01:41:38,047 --> 01:41:43,547
Òc ! Per los tornar a aquels que vos
l'avètz panat en primièr luòc!

880
01:41:43,713 --> 01:41:47,131
Vos tanben
evesques e prèires massacrats?

881
01:41:47,297 --> 01:41:49,005
Se !

882
01:41:49,172 --> 01:41:55,392
E vos tuariái totes
s'aviái l'escasença!

883
01:42:02,445 --> 01:42:08,256
Santa Maria, Maire de Dieu,
Escotatz ma umila pregària.

884
01:42:10,797 --> 01:42:14,380
sai que mon peccat .
èra fòrça grand...

885
01:42:15,214 --> 01:42:16,880
mas vos pregui:

886
01:42:17,047 --> 01:42:21,060
qu'ela sia pas punida .
per ma fauta.

887
01:42:21,322 --> 01:42:23,256
Santa Maire...

888
01:42:23,422 --> 01:42:28,339
un còp èra faguètz un miracle
en salvant mon mèstre.

889
01:42:28,964 --> 01:42:32,672
Faràs pas parièr?
per aquela gojata?

890
01:42:34,339 --> 01:42:39,672
Diu lo meu senyor que los humils .
pagatz totjorn per tot...

891
01:42:40,714 --> 01:42:46,131
mas vos prec, santa Mare,
fasètz-lo pas aital!

892
01:42:48,047 --> 01:42:50,964
Copabla, la bruèissa...

893
01:42:51,839 --> 01:42:55,131
que sedusiguèt un monge...

894
01:42:55,297 --> 01:42:59,475
e practicava sos rites diabolics
dins aquel luòc sacrat.

895
01:43:02,089 --> 01:43:04,964
Copable, Salvatore...

896
01:43:05,380 --> 01:43:07,964
que confessèt
son passat heretic...

897
01:43:08,131 --> 01:43:11,768
e fo estonat .
amb la bruèissa.

898
01:43:12,030 --> 01:43:16,060
Copable...
Remigio de Varagine...

899
01:43:16,321 --> 01:43:19,505
qui non solament
se repent pas de son eretgia...

900
01:43:19,672 --> 01:43:23,185
mas ensagèt de fugir,
après aver tuat lo fraire erborista.

901
01:43:23,446 --> 01:43:24,714
Non ! Mentir !

902
01:43:24,880 --> 01:43:28,547
L'ai pas tuat!
Ni el ni degun aquí!

903
01:43:28,755 --> 01:43:31,047
Alara, vos demandi...

904
01:43:31,214 --> 01:43:34,964
per confirmar ma frasa,
Messer l'Abat.

905
01:43:39,672 --> 01:43:43,588
Mon còr es pesuc de dolor...

906
01:43:44,256 --> 01:43:47,338
mas vesi pas
pas de rason de contestar...

907
01:43:47,505 --> 01:43:51,047
la senténcia justa
de la Santa Inquisicion.

908
01:43:52,839 --> 01:43:56,505
E tu,
Guilhèm de Baskerville?

909
01:44:03,214 --> 01:44:04,839
Òc...

910
01:44:05,006 --> 01:44:06,893
es copable.

911
01:44:07,255 --> 01:44:09,892
Copable d'aver,
dins sa jovença...

912
01:44:10,338 --> 01:44:13,797
mal interpretat
lo messatge dels evangèlis.

913
01:44:14,880 --> 01:44:19,047
E copable
per aver confondut...

914
01:44:19,214 --> 01:44:24,392
amor de la pauretat e de la destruccion
cèc de riquesa e de bens.

915
01:44:27,006 --> 01:44:31,505
Mas, Messer l'Abat,
es innocent dels crimes...

916
01:44:31,672 --> 01:44:34,267
lo qual banhatz vostra abadia .
dins lo sang.

917
01:44:36,821 --> 01:44:40,350
Perque lo fraire Remigio
sap pas legir lo grèc...

918
01:44:40,612 --> 01:44:42,714
e tot aquí...

919
01:44:42,880 --> 01:44:46,630
s'apièja sul panatòri
e la possession d'un libre grèc...

920
01:44:46,797 --> 01:44:49,434
amagat dins un luòc secret
de la bibliotèca.

921
01:44:50,714 --> 01:44:54,172
Lo verdicte de l'Inquisicion
èsser contestat...

922
01:44:54,338 --> 01:44:57,976
sèm obligats d'esquinçar
al presonièr la confession d'assassinat.

923
01:44:58,237 --> 01:45:01,131
Menatz-lo a la farga.
Mostra-li los instruments.

924
01:45:02,505 --> 01:45:05,725
Confessarai tot...

925
01:45:05,987 --> 01:45:08,047
mas me torturatz pas!

926
01:45:08,213 --> 01:45:10,797
Pas coma Salvatore!

927
01:45:10,964 --> 01:45:12,684
Plan bon.

928
01:45:13,047 --> 01:45:14,392
Perqué
los tuètz?

929
01:45:16,404 --> 01:45:17,839
Per qué ?

930
01:45:18,006 --> 01:45:21,964
Sabi pas...perqué.

931
01:45:23,487 --> 01:45:26,881
- Sètz inspirat pel Diable?
- Òc, aquò’s tot !

932
01:45:27,047 --> 01:45:30,547
Èri inspirat
pel Diable.

933
01:45:30,714 --> 01:45:34,934
Soi inspirat pel Diable!

934
01:45:35,922 --> 01:45:41,131
Adramelch, Lucifèr, apèli
a vosautres, Princes d'Infèrn.

935
01:45:41,338 --> 01:45:43,297
Alastar!

936
01:45:44,071 --> 01:45:45,463
Belzebub!

937
01:45:47,047 --> 01:45:49,839
Lo pastre faguèt son dever.

938
01:45:50,006 --> 01:45:54,714
Las fedas infectadas seràn confiadas
amb de flamas de purificacion.

939
01:45:54,881 --> 01:45:57,267
Podètz cremar Remigio...

940
01:45:57,529 --> 01:46:01,839
arrestaràs pas los crimes
grefièr dins aquela abadiá.

941
01:46:02,006 --> 01:46:04,463
D'autres monges
trobarà la mòrt ailà...

942
01:46:04,630 --> 01:46:07,505
e auràn tanben
dets negres...

943
01:46:07,672 --> 01:46:09,351
e la lenga negra!

944
01:46:10,630 --> 01:46:15,559
Sèm tan consternats coma
vos per la brilhança de fraire Guillaume.

945
01:46:15,821 --> 01:46:20,517
Un còp de mai, vòstras tèsis protegisson
eretgia e menar a l'assassinat.

946
01:46:20,779 --> 01:46:22,547
La reünion s'acaba ailà.

947
01:46:22,714 --> 01:46:26,768
Sembla que lo fraire Guillaume
de Baskerville o fa tornarmai...

948
01:46:27,797 --> 01:46:31,297
dins las errors
d'ont èra ancianament purgat.

949
01:46:31,464 --> 01:46:35,297
Coma encara, voliá
conservar un eretic...

950
01:46:35,464 --> 01:46:38,505
de just castig .
de la Inquisicion...

951
01:46:38,672 --> 01:46:42,422
m'acompanharà fins a Avinhon
per la confirmacion de ma frasa...

952
01:46:42,589 --> 01:46:44,714
pel papa Joan.

953
01:47:00,006 --> 01:47:01,756
Ai rason.

954
01:47:03,630 --> 01:47:08,839
<i>Se solament podiái trobar</i>
<i>lo libre e confondre Bernardo Gui!</i>

955
01:47:09,006 --> 01:47:12,922
<i>Mas l'Anticrist</i>
<i>foguèt victoriós de nòu...</i>

956
01:47:13,088 --> 01:47:17,380
<i>e res semblava pas</i>
<i>per poder l'arrestar.</i>

957
01:47:55,964 --> 01:47:59,088
Quand cremaràn
los vasos...

958
01:47:59,255 --> 01:48:05,225
que las flamas purifican tot lo monde .
de nosautres dins lo prigond de son còr.

959
01:48:05,487 --> 01:48:11,589
Tornèm a çò qu'èra e que deuriá
totjorn èsser la mission de l'abadiá:

960
01:48:11,756 --> 01:48:14,213
la preservacion de la coneissença.

961
01:48:14,422 --> 01:48:19,964
"Preservacion," diguèri,
e pas "recèrca"...

962
01:48:20,195 --> 01:48:24,839
perque i a pas de progrès
dins l'istòria de la coneissença...

963
01:48:25,005 --> 01:48:30,267
simplament un continu
e una recapitulacion sublima.

964
01:48:30,922 --> 01:48:33,672
Laudatz lo Totpoderós...

965
01:48:33,839 --> 01:48:38,422
que l'Anticrist amb los uèlhs injectats
sang e pès fenduts...

966
01:48:38,589 --> 01:48:42,630
foguèt expulsat
de nòstre recinte sacrat...

967
01:48:42,797 --> 01:48:47,975
e que lo nostre monestir .
trobat la patz!

968
01:48:57,464 --> 01:49:02,047
Lo Libre aviá lo poder de miriadas
escorpions, me diguèt...

969
01:49:02,213 --> 01:49:04,213
Qual t'a dich?
Sa lenga es negra!

970
01:49:04,380 --> 01:49:06,267
Son det es negre...

971
01:49:06,529 --> 01:49:09,672
coma lo fraire Guillaume
l'an anonciat!

972
01:49:23,487 --> 01:49:25,380
Es lo fraire Malachi.

973
01:49:25,547 --> 01:49:28,047
- Òc, paire.
- Dieu del Cèl...

974
01:49:28,213 --> 01:49:30,183
pas Malaquias!

975
01:49:30,714 --> 01:49:33,422
L'acabarem pas jamai?

976
01:49:34,047 --> 01:49:35,933
Malaquias!

977
01:49:43,839 --> 01:49:46,464
Guilhèm de Baskerville
aviá rason.

978
01:49:46,672 --> 01:49:49,309
O sabiá!

979
01:49:49,963 --> 01:49:53,672
Coma o auriái sauput,
s'èri estat l'assassin.

980
01:49:53,839 --> 01:49:56,100
Trobatz-lo per ieu!

981
01:49:56,464 --> 01:49:58,005
Cossí se dobrís lo miralh?

982
01:49:58,172 --> 01:50:01,422
En quichant lo 1èr
e la 7a letra del mot Quatre.

983
01:50:01,589 --> 01:50:04,088
- Quatre a pas que sièis letras.
- En latin:

984
01:50:04,255 --> 01:50:07,088
<i>quartet. Te sovenès</i>
l'inscripcion al dessús del miralh?

985
01:50:07,255 --> 01:50:09,505
"Prima çai-sus
d'una idòla."

986
01:50:09,672 --> 01:50:13,100
<i>Pas « idol » en latin,</i>
mas "eidolon", en grèc...

987
01:50:13,362 --> 01:50:17,422
çò que significa "imatge" o "rebat".
Nòstra reflexion.

988
01:50:20,612 --> 01:50:24,255
- D'aquel camin, Mèstre.
- Non, d'aqueste biais, Adso.

989
01:51:13,172 --> 01:51:15,714
Aquí... Q e A.

990
01:51:16,880 --> 01:51:19,464
Pregam Dieu
que m'engani pas.

991
01:51:30,422 --> 01:51:32,380
Anem.

992
01:51:58,005 --> 01:52:00,601
Bona serada, venerable Jorge.

993
01:52:07,380 --> 01:52:12,016
T'esperavi ja
per quauques jorns, Guilhaume.

994
01:52:12,278 --> 01:52:15,963
Te caliá panar,
per arribar aicí abans nosautres.

995
01:52:16,130 --> 01:52:21,339
Avètz descobèrt fòrça causas,
dempuèi vòstra arribada a l'abadiá.

996
01:52:21,506 --> 01:52:26,547
Mas los acorchis
del laberint ne fan pas partida.

997
01:52:27,005 --> 01:52:30,766
Qué volètz exactament?

998
01:52:32,464 --> 01:52:36,797
Vòli veire un libre grèc que
disètz qu'èra pas jamai escrich.

999
01:52:36,963 --> 01:52:40,172
Un libre entièrament dedicat
a la comèdia...

1000
01:52:40,339 --> 01:52:44,255
qu'odiatz tant coma
odias lo rire.

1001
01:52:46,130 --> 01:52:51,130
Vòli veire çò qu'es
sens dobte la sola còpia...

1002
01:52:51,963 --> 01:52:54,642
del volum II
<i>de la Poètica d'Aristòtel.</i>

1003
01:52:55,089 --> 01:53:01,339
Ah, Guillaume, que meravilhós
bibliotecari l'auriás fach!

1004
01:53:02,005 --> 01:53:05,643
Vaquí vòstra recompensa
plan meritat.

1005
01:53:07,797 --> 01:53:09,297
Legissètz-lo.

1006
01:53:09,464 --> 01:53:12,017
Fuèlhatz sos secrets.

1007
01:53:15,987 --> 01:53:17,975
As ganhat.

1008
01:53:46,422 --> 01:53:50,755
"Vejam cossí la comèdia
estimula nuestro arte de disfrutar lo ridículo...

1009
01:53:50,922 --> 01:53:55,589
en utilizant lo vulgar
e prenent plaser de sas fauta."

1010
01:53:58,547 --> 01:54:00,975
Contunha, Guilhèm. Legir...

1011
01:54:01,339 --> 01:54:03,755
Mercés...
cal agir rapidament.

1012
01:54:03,922 --> 01:54:06,017
Se la lutz
es tròp feble...

1013
01:54:06,422 --> 01:54:08,892
donatz-lo al pichon,
serà capable de legir.

1014
01:54:09,154 --> 01:54:14,422
Voldriái pas mon fidèl escolans
viratz vòstras paginas verinosas.

1015
01:54:14,589 --> 01:54:19,047
Pas sens gant,
coma me pòrti.

1016
01:54:24,713 --> 01:54:27,755
Rapidament, nos barra!

1017
01:54:31,339 --> 01:54:33,214
Empegar!

1018
01:54:39,172 --> 01:54:41,214
Demòra aquí!

1019
01:55:07,797 --> 01:55:12,547
Fraire venerable, fòrça libres
parlar de comèdia.

1020
01:55:12,713 --> 01:55:15,588
Perqué aqueste
t'emplena de paur?

1021
01:55:15,755 --> 01:55:19,838
- Perque es d'Aristòtel.
- Adso! D'aqueste biais!

1022
01:55:45,922 --> 01:55:49,933
Salvatore, abjuras lo Diable,
e tenètz-vos a Jèsus Crist...

1023
01:55:50,195 --> 01:55:52,797
car lo vostre segnor .
e Salvador?

1024
01:56:01,672 --> 01:56:04,506
Remigio de Varagine,
abjurar lo Diable...

1025
01:56:04,672 --> 01:56:07,142
e tenètz-vos a Jèsus Crist...

1026
01:56:07,404 --> 01:56:11,934
Vau melhor morir lèu
que poirir en preson.

1027
01:56:12,196 --> 01:56:17,142
Lo Diable m'abjuri,
Es tu, Bernardo Gui!

1028
01:56:21,630 --> 01:56:25,713
Renonciatz al Diable e demoratz
Jèsus Crist per vòstre Salvador?

1029
01:56:31,464 --> 01:56:35,339
Mas qu'es aital
s'inquietar dins lo rire?

1030
01:56:35,505 --> 01:56:37,672
Lo rire tua la paur.

1031
01:56:37,838 --> 01:56:40,850
E sens paur,
non es de fe.

1032
01:56:41,422 --> 01:56:46,964
Car sens la paur del Diable,
i a pas pus besonh de Dieu.

1033
01:56:48,130 --> 01:56:52,809
Mas eliminaretz pas
rire... en eliminant aqueste libre.

1034
01:56:53,339 --> 01:56:55,892
Non, de segur.

1035
01:56:56,154 --> 01:56:59,214
Lo rire demorarà
l'entreteniment de las gents simplas...

1036
01:56:59,381 --> 01:57:03,130
Mas que se passariá
òc, a causa d'aqueste libre...

1037
01:57:03,297 --> 01:57:09,505
l'òme cultivat declarèt
tolerable que podèm rire de tot?

1038
01:57:09,672 --> 01:57:11,672
Podèm rire de Dieu?

1039
01:57:11,839 --> 01:57:15,600
Lo mond tombariá tornarmai
dins lo caos.

1040
01:57:15,862 --> 01:57:21,558
Alara tanqui
çò qu'auriá pas degut èsser dich...

1041
01:57:22,422 --> 01:57:25,142
dins la sepultura que m'en deven.

1042
01:57:30,528 --> 01:57:33,047
Lai! Darrièr l'arc!

1043
02:00:14,862 --> 02:00:17,767
- Mèstre!
- Vai-te'n! Lo exigi!

1044
02:00:22,797 --> 02:00:25,475
Partissètz de seguida!
Lo exigi!

1045
02:00:29,256 --> 02:00:31,880
Mon Dieu, mercés,
salva-lo!

1046
02:00:43,714 --> 02:00:45,131
Tenètz-los luènh!

1047
02:00:46,237 --> 02:00:48,089
Crema la bruèissa!

1048
02:00:54,547 --> 02:00:56,839
Auses levar la man
sus la glèisa?

1049
02:00:58,131 --> 02:00:59,589
Venir!

1050
02:02:17,320 --> 02:02:19,422
Non, partiràs pas!

1051
02:02:19,630 --> 02:02:21,547
Es tota vòstra fauta!

1052
02:02:21,755 --> 02:02:24,255
Mon mèstre trobèt
lo vertadièr assassin!

1053
02:03:43,422 --> 02:03:44,641
Mèstre!

1054
02:06:55,088 --> 02:06:58,047
<i>Ai pas jamai regretat</i>
<i>ma decision…</i>

1055
02:06:58,213 --> 02:07:04,464
<i>car mon mèstre m'ensenhèt fòrça</i>
<i>cosas savis, bonas e veras.</i>

1056
02:07:04,880 --> 02:07:08,880
<i>Quand nos partiguèrem,</i>
<i>me donèt sas lunetas.</i>

1057
02:07:09,047 --> 02:07:10,922
<i>Èri encara jove,</i>
<i>me diguèt...</i>

1058
02:07:11,088 --> 02:07:13,589
<i>mas un jorn,</i>
<i>me serián plan utiles...</i>

1059
02:07:13,756 --> 02:07:19,297
<i>e, en vertat, los ai sul nas,</i>
<i>coma escrivi aquestas linhas.</i>

1060
02:07:19,464 --> 02:07:25,172
<i>Puèi m'abracèt tendrament,</i>
<i>coma un paire, e me donèt comiat.</i>

1061
02:07:25,339 --> 02:07:28,797
<i>Lo veguèri pas pus,</i>
<i>e sabi pas çò que li arribèt...</i>

1062
02:07:28,963 --> 02:07:31,963
<i>mas totjorn, prec Dieu</i>
<i>aculhiguèt son èime...</i>

1063
02:07:32,130 --> 02:07:34,880
<i>e li perdonet</i>
<i>los nombroses actes d'orgulh...</i>

1064
02:07:35,047 --> 02:07:38,214
<i>que son orgulh intellectual</i>
<i>lo faguèt cometre.</i>

1065
02:07:38,714 --> 02:07:43,631
<i>Pasmens, ara que</i>
<i>Soi vièlh, fòrça vièlh...</i>

1066
02:07:43,797 --> 02:07:48,672
<i>Devi confessar que,</i>
<i>de todas las caras que me vuelven...</i>

1067
02:07:48,838 --> 02:07:52,506
<i>aquela que vesi mai clarament,</i>
<i>es aquella de esta chica...</i>

1068
02:07:52,672 --> 02:07:58,922
<i>qu'ai pas jamai arrestat</i>
<i>somiar pendent aquelas longas annadas.</i>

1069
02:07:59,214 --> 02:08:03,422
<i>Èra la sola amor terrèstra</i>
<i>de ma vida.</i>

1070
02:08:03,589 --> 02:08:08,756
<i>Pasmens, o sabiái pas jamai,</i>
<i>e ai pas jamai aprés...</i>

1071
02:08:08,922 --> 02:08:10,380
<i>son nom.</i>

1072
02:11:22,630 --> 02:11:23,672
<i>Traduccion:</i>
Anne e Georges DUTTER

1073
02:11:23,838 --> 02:11:24,849
<i>Sostítols :</i>
C.M.C.

1074
02:11:25,111 --> 02:11:26,089
<i>Adaptat per :</i>
Grop de mèdias SDI

1075
02:11:26,255 --> 02:11:27,297
[CATALAN]


